Κλιματικός κίνδυνος για το ελαιόλαδο από το El Niño

Αυξημένη ανησυχία προκαλεί στην παγκόσμια αγορά ελαιολάδου η πιθανότητα εκδήλωσης ενός ισχυρού φαινομένου El Niño, καθώς οι επιπτώσεις του θα μπορούσαν να επηρεάσουν την παραγωγή στις επόμενες καλλιεργητικές περιόδους.

Σύμφωνα με τη NOAA, την αμερικανική υπηρεσία για τους ωκεανούς και την ατμόσφαιρα, υπάρχει πιθανότητα 63% να αναπτυχθεί ένα πολύ ισχυρό El Niño έως τον χειμώνα του 2026/27. Ένα τέτοιο σενάριο αυξάνει τον κίνδυνο για καύσωνες, ξηρασίες και έντονες βροχοπτώσεις σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Παρότι η Μεσόγειος βρίσκεται μακριά από τον Ειρηνικό Ωκεανό, όπου διαμορφώνεται το φαινόμενο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το El Niño μπορεί να επηρεάσει έμμεσα και το ευρωπαϊκό κλίμα. Η επίδρασή του γίνεται πιο έντονη όταν συνδυάζεται με την υπερθέρμανση του πλανήτη, αυξάνοντας την πιθανότητα ακραίων καιρικών επεισοδίων.

Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκτιμά ότι από το φθινόπωρο οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη θα κινηθούν πάνω από τα κανονικά επίπεδα, με την επίδραση της θέρμανσης να ενδέχεται να ενισχυθεί την άνοιξη του 2027. Κλιματολόγοι προειδοποιούν επίσης για μεγαλύτερο κίνδυνο έντονων καυσώνων και μεγάλων πυρκαγιών σε περιοχές όπως η Πορτογαλία και άλλες μεσογειακές ζώνες ελαιοκαλλιέργειας.

Οι επιπτώσεις τέτοιων φαινομένων στην ελιά έχουν ήδη φανεί τα προηγούμενα χρόνια. Το 2024, στο Περού, ο ασυνήθιστα θερμός χειμώνας περιόρισε τις απαραίτητες ώρες ψύχους για την ομαλή ανάπτυξη των ελαιόδεντρων, ενώ οι ισχυρές βροχοπτώσεις κατά την ανθοφορία επηρέασαν αρνητικά την καρπόδεση. Ως αποτέλεσμα, η παραγωγή ελαιολάδου της χώρας μειώθηκε σχεδόν κατά 90% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι το El Niño δεν προκαλεί τις ίδιες συνέπειες σε όλες τις περιοχές. Ωστόσο, αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ακραίων καιρικών συνθηκών, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τους ελαιοπαραγωγούς.

Για την παγκόσμια αγορά ελαιολάδου, μια νέα περίοδος κλιματικής αστάθειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμένη προσφορά και σε νέα μεταβλητότητα των τιμών. Σε μια αγορά που έχει ήδη δοκιμαστεί από μειωμένες παραγωγές και υψηλές τιμές, η εξέλιξη του El Niño θα παρακολουθείται στενά από παραγωγούς, εμπόρους και μεταποιητές.