Η σύγχρονη αμπελουργία δοκιμάζεται σκληρά από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς οι ξαφνικοί παγετοί της άνοιξης, οι σφοδρές βροχοπτώσεις και οι παρατεταμένοι καύσωνες απειλούν την ποιότητα και τη σταθερότητα της παραγωγής. Μέσα σε αυτή την πρόκληση, η γεωργία του άνθρακα (carbon farming) αναδεικνύεται σε μια εξαιρετικά ελπιδοφόρα λύση. Η συγκεκριμένη προσέγγιση επιτρέπει στους αμπελώνες να γίνουν πιο ανθεκτικοί, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει στους παραγωγούς ένα επιπλέον εισόδημα μέσω της δημιουργίας και πώλησης πιστωτικών μορίων άνθρακα.
Για την επικύρωση αυτής της διαδικασίας και τη δημιουργία αξιόπιστων εργαλείων μέτρησης γεννήθηκε το ευρωπαϊκό έργο LIFE VitiCaSe. Με επικεφαλής την πρωτοπόρο agritech εταιρεία Image Line®, το πρόγραμμα εφαρμόζει συγκεκριμένες γεωργικές πρακτικές που αυξάνουν την ικανότητα του αμπελουργικού οικοσυστήματος να δεσμεύει και να συγκρατεί τον ατμοσφαιρικό άνθρακα στο έδαφος.
Το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα για κάθε οινοποιείο που θέλει να μπει σε αυτό το πρόγραμμα είναι ο καθορισμός του σημείου μηδέν, της λεγόμενης baseline. Μέσα από αναλύσεις εδάφους, μετράται το αρχικό επίπεδο οργανικού άνθρακα (Soil Organic Carbon - SOC). Χωρίς αυτή την αρχική μέτρηση αναφοράς, είναι αδύνατο να αποδειχθεί επιστημονικά η επιπλέον δέσμευση άνθρακα στο μέλλον και, κατά συνέπεια, να εκδοθούν πιστοποιημένα πιστωτικά μόρια.
Στη συνέχεια, οι παραγωγοί καλούνται να επιλέξουν και να εφαρμόσουν τις κατάλληλες αναγεννητικές πρακτικές για το δικό τους κτήμα. Αυτές περιλαμβάνουν τη μόνιμη χλωρή λίπανση (inerbimento) ανάμεσα στα κλήματα, την καλλιέργεια φυτών εδαφοκάλυψης (cover crops), τη μείωση του οργώματος για να μη διαταράσσεται το έδαφος, καθώς και τη χρήση οργανικών βελτιωτικών. Με τον τρόπο αυτό, εμποδίζεται η οξείδωση της οργανικής ουσίας που θα επέστρεφε τον άνθρακα στην ατμόσφαιρα ως CO2.
Η τεχνολογία παίζει καθοριστικό ρόλο στην απλοποίηση αυτής της σύνθετης διαδικασίας. Στο πλαίσιο του LIFE VitiCaSe, αναπτύχθηκε ένα ψηφιακό εργαλείο βασισμένο στο διεθνές μοντέλο RothC, το οποίο βοηθά τους αμπελουργούς να υπολογίσουν εύκολα τη δέσμευση άνθρακα. Το σύστημα αυτό συνδυάζει τα δεδομένα των αναλύσεων εδάφους με δορυφορικές εικόνες και μετεωρολογικά στοιχεία, γλιτώνοντας τον παραγωγό από περίπλοκη γραφειοκρατία και χειροκίνητες μετρήσεις.
Το τελικό στάδιο της διαδικασίας αφορά την πιστοποίηση και την πώληση. Ανεξάρτητοι διεθνείς φορείς, όπως ο οργανισμός ICR, επιθεωρούν τους αμπελώνες για να επιβεβαιώσουν ότι οι πρακτικές εφαρμόστηκαν σωστά. Μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος, εκδίδονται τα πιστωτικά μόρια άνθρακα (όπου 1 μόριο ισοδυναμεί με 1 τόνο δεσμευμένου CO2), τα οποία στη συνέχεια μπορούν να πωληθούν στην εθελοντική αγορά σε εταιρείες που επιθυμούν να αντισταθμίσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.
Αν και το carbon farming βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο στην Ευρώπη και το κόστος εφαρμογής του μπορεί να προβληματίζει, τα μακροπρόθεσμα οφέλη του είναι ανεκτίμητα. Ακόμα και πέρα από το οικονομικό κέρδος των πιστωτικών μορίων, ένα έδαφος πλούσιο σε οργανική ουσία παρουσιάζει μεγαλύτερη ικανότητα συγκράτησης νερού, μειώνει τη διάβρωση από τις έντονες βροχοπτώσεις, ενισχύει τη βιοποικιλότητα και βοηθά το αμπέλι να ανταπεξέλθει στις περιόδους έντονης ξηρασίας, θωρακίζοντας την παραγωγή για τις επόμενες δεκαετίες.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις