Τον νέο κανονισμό που καθιερώνει ως γενικό κανόνα τη χρήση γραπτών συμβάσεων μεταξύ αγροτών και αγοραστών δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της τροποποίησης της Κοινής Οργάνωσης Αγορών.
Η ρύθμιση προβλέπει, παράλληλα, την απλοποίηση της διαδικασίας αναγνώρισης των οργανώσεων παραγωγών, τη διεύρυνση των συμβατικών σχέσεων στον γαλακτοκομικό τομέα και την προστασία ονομασιών που συνδέονται με προϊόντα κρέατος.
Το μεγαλύτερο μέρος των αλλαγών θα τεθεί σε ισχύ εντός 20 ημερών. Ωστόσο, οι διατάξεις για τις υποχρεωτικές γραπτές συμβάσεις θα εφαρμοστούν από τις 19 Αυγούστου 2028, ενώ οι ρυθμίσεις για τις ονομασίες προϊόντων κρέατος από τις 19 Αυγούστου 2029, ώστε να δοθεί στους φορείς της αγοράς ο «αναγκαίος χρόνος» προσαρμογής.
Σύμφωνα με τον κανονισμό που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η υποχρέωση σύναψης γραπτών συμβάσεων αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της «μειονεκτικής θέσης των αγροτών κατά τις διαπραγματεύσεις και του φόβου εμπορικών αντιποίνων από τους αγοραστές», όταν οι παραγωγοί ζητούν την κατάρτιση γραπτής συμφωνίας.
Από την υποχρέωση θα μπορούν να εξαιρούνται ορισμένα προϊόντα που επηρεάζονται από εποχικές διακυμάνσεις της προσφοράς ή της ζήτησης, έχουν ευπαθή χαρακτήρα ή διατίθενται μέσω ειδικών παραδοσιακών και καθιερωμένων πρακτικών πώλησης.
Οι αλλαγές στη διαδικασία αναγνώρισης των οργανώσεων παραγωγών αποσκοπούν στη μείωση του κόστους των συναλλαγών και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους.
Μεταξύ άλλων, θα επιτρέπεται η αναγνώριση μιας οργάνωσης παραγωγών με μία ενιαία αίτηση, η οποία θα μπορεί να καλύπτει «πολλούς τομείς ή προϊόντα». Καταργείται έτσι η ισχύουσα απαίτηση για την υποβολή ξεχωριστής αίτησης για κάθε επιμέρους τομέα.
Παράλληλα, οι αναγνωρισμένες ενώσεις οργανώσεων παραγωγών θα μπορούν να διαπραγματεύονται για λογαριασμό των μελών τους τους όρους των συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης της τιμής, για τα προϊόντα που παράγονται από μέρος ή από το σύνολο των μελών τους.
Οι μεταβολές στην Κοινή Οργάνωση Αγορών αφορούν και τον γαλακτοκομικό τομέα, καθώς οι συμβατικές σχέσεις επεκτείνονται πέρα από το νωπό γάλα και σε άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Κάθε κράτος-μέλος θα μπορεί, έπειτα από διαβούλευση με εκπροσώπους των αγροτών ή τις διεπαγγελματικές οργανώσεις, να εξαιρεί τους φορείς της αγοράς από την υποχρέωση να συμπεριλαμβάνουν στις συμβάσεις δείκτες ή μεθόδους υπολογισμού της τελικής τιμής και ρήτρα επανεξέτασής της.
Η ΕΕ αυξάνει, επίσης, τα ποσοτικά όρια που εφαρμόζονται στον όγκο του νωπού γάλακτος ο οποίος μπορεί να αποτελεί αντικείμενο συλλογικών συμβατικών διαπραγματεύσεων από αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών. Στόχος είναι να λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις στην αγορά, διατηρώντας παράλληλα τον «αποτελεσματικό» ανταγωνισμό στον γαλακτοκομικό τομέα.
Ο κανονισμός προστατεύει επίσης ονομασίες όπως η λέξη «κρέας», περιορίζοντας τη χρήση της αποκλειστικά στα βρώσιμα μέρη των ζώων.
Ορισμένες ονομασίες θα προορίζονται μόνο για προϊόντα που προέρχονται από κρέας, ενώ οι εξαιρέσεις θα επιτρέπονται μόνο σε συγκεκριμένες και επαρκώς αιτιολογημένες περιπτώσεις.
Στόχος είναι η ενίσχυση της διαφάνειας στην εσωτερική αγορά και η δυνατότητα των καταναλωτών να επιλέγουν «έχοντας πλήρη γνώση», όπως είχε επισημάνει το Συμβούλιο της ΕΕ.
Οι συγκεκριμένοι όροι δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για προϊόντα που δεν περιέχουν κρέας, όπως εκείνα που παράγονται από κυτταροκαλλιέργειες.
Ο κανονισμός καθορίζει ακόμη τις προϋποθέσεις χρήσης προαιρετικών ενδείξεων εμπορίας, όπως «δίκαιο», «ισότιμο» και «βραχεία αλυσίδα εφοδιασμού», ώστε να διασφαλίζεται η σαφήνεια τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές.
Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην «αποκατάσταση της δικαιοσύνης και της εμπιστοσύνης των φορέων της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, στην ενίσχυση της θέσης και της διαπραγματευτικής δύναμης των αγροτών, μεταξύ άλλων μέσω των οργανώσεων και των συνεταιρισμών παραγωγών, στην προστασία του εισοδήματός τους και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των νέων στο αγροτικό επάγγελμα».
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις