Νέος κανονισμός της ΕΕ για τις συσκευασίες τροφίμων: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εξαγωγείς από τις 12 Αυγούστου

Οι εξαγωγείς τροφίμων καλούνται να προσαρμοστούν άμεσα, καθώς από την Τετάρτη 12 Αυγούστου τίθεται σε πλήρη εφαρμογή ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις Συσκευασίες και τα Απορρίμματα Συσκευασίας (UE 40/2025), γνωστός ως PPWR. Η νομοθεσία αυτή, που αντικαθιστά την προηγούμενη οδηγία του 1994, ισχύει υποχρεωτικά και στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρόλο που ο κανονισμός θεσπίστηκε αρχικά τον Φεβρουάριο του 2025, η μεταβατική περίοδος χάριτος ολοκληρώνεται τώρα, καθιστώντας τις απαιτήσεις του υποχρεωτικές για όσους διαθέτουν προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά.

Βασικές αλλαγές, απαγορεύσεις και η στοχοποίηση των «παντοτινών χημικών»

Ο βασικός στόχος της νέας νομοθεσίας είναι κάθε συσκευασία που κυκλοφορεί στην ΕΕ να είναι ανακυκλώσιμη, απαλλαγμένη από επικίνδυνες ουσίες και να συνοδεύεται από τα απαραίτητα πιστοποιητικά. Στο πλαίσιο αυτό:

• Περιορίζονται οι περιττές ή υπερβολικές συσκευασίες.

• Απαγορεύεται η χρήση των ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά») σε συσκευασίες που έρχονται σε άμεση επαφή με τρόφιμα, όπως χάρτινα ποτήρια, κουτιά πίτσας και δοχεία έτοιμου φαγητού.

• Καταργούνται ορισμένες πλαστικές συσκευασίες μιας χρήσης για φρέσκα φρούτα και λαχανικά σε συσκευασίες κάτω των 1,5 κιλών.

• Καθίσταται υποχρεωτική η σαφής σήμανση για τα υλικά και τα ποσοστά ανακύκλωσης, ενώ στις επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες απαιτείται QR code με οδηγίες επιστροφής.

Κλίμακες ανακυκλωσιμότητας και υποχρεωτικό ανακυκλωμένο πλαστικό

Ο κανονισμός εισάγει τρεις κατηγορίες ανακυκλωσιμότητας (Κατηγορία Α: τουλάχιστον 95% ανακυκλώσιμο υλικό, Κατηγορία Β: 80%-95%, Κατηγορία C: 70%-80%). Οι φορολογικοί συντελεστές εμπορίας θα διαμορφώνονται ανάλογα, με τις πιο ανακυκλώσιμες συσκευασίες να επιβαρύνονται λιγότερο, ενώ έως το 2038 θα επιτρέπονται μόνο οι συσκευασίες κατηγορίας Α και Β. Παράλληλα, θεσπίζονται ελάχιστα ποσοστά περιεχομένου σε ανακυκλωμένο πλαστικό (π.χ. 30% για το PET έως το 2030), τα οποία θα αυξάνονται σταδιακά μέχρι το 2040.

Επιπτώσεις στους εξαγωγείς τρίτων χωρών και αυστηρές κυρώσεις

Οι απαιτήσεις του PPWR εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε ολόκληρη την ΕΕ χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή εθνική νομοθεσία από κάθε χώρα. Οι Ευρωπαίοι εισαγωγείς μετακυλίουν τις υποχρεώσεις αυτές στους προμηθευτές τους, καθώς ο κανονισμός δεν κάνει διαχωρισμό μεταξύ ευρωπαϊκών και ξένων επιχειρήσεων. Οι κατασκευαστές συσκευασιών υποχρεούνται πλέον να διατηρούν τεχνικό φάκελο σχεδιασμού και να εκδίδουν Δήλωση Συμμόρφωσης (DOC). Η μη συμμόρφωση συνεπάγεται κατασχέσεις εμπορευμάτων στα τελωνεία, διοικητικά πρόστιμα, καταστροφή των προϊόντων και πλήρη αποκλεισμό από την αγορά της ΕΕ.