Τιμές λιπασμάτων: Όταν η διεθνής αποκλιμάκωση δεν φτάνει στο ελληνικό χωράφι

Του Γ. Μπακόλα

Οι τιμές ουρίας 2026 περνούν σε μια νέα φάση. Η άνοδος του καλαμποκιού και του σιταριού βελτιώνει διεθνώς την αγοραστική δύναμη των παραγωγών απέναντι στο άζωτο, ενώ η προσφορά παραμένει περιορισμένη και το φυσικό αέριο κρατά ψηλά το κόστος παραγωγής. Στην Ελλάδα, όμως, αγρότες που μίλησαν στο Agrocapital επιμένουν ότι η διεθνής αποκλιμάκωση δεν έφτασε ποτέ πραγματικά στο τιμολόγιό τους.

Η εξέλιξη αφορά άμεσα τον προγραμματισμό των φθινοπωρινών και ανοιξιάτικων λιπάνσεων. Την ίδια ώρα, παραμένει ανοιχτό αν η επιδότηση αγοράς λιπασμάτων θα συνεχιστεί για παραστατικά μετά τις 31 Αυγούστου 2026. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση για νέα παράταση ή νέο κύκλο στήριξης.

Η ουρία δεν έχει γίνει φθηνή σε απόλυτους αριθμούς. Έχει γίνει, όμως, πιο προσιτή σε σχέση με την αξία των σιτηρών. Οι διεθνείς τιμές καλαμποκιού και σιταριού κινούνται σε υψηλά πολλών ετών, ενώ στη Βραζιλία ο δείκτης που συνδέει την τιμή του καλαμποκιού με την ουρία έχει βελτιωθεί στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2025. Όταν βελτιώνονται τα οικονομικά της καλλιέργειας, η ζήτηση για άζωτο συνήθως ακολουθεί.

Η αγορά έχει ήδη αρχίσει να το προεξοφλεί. Ο διαγωνισμός της ινδικής RCF για έως 1,7 εκατ. τόνους ουρίας συνέβαλε στην αποκατάσταση του κλίματος, ενώ αγοραστικό ενδιαφέρον καταγράφεται στη Λατινική Αμερική, στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ασία παραμένει πιο επιφυλακτική λόγω του ενδεχομένου νέων κινεζικών ποσοστώσεων εξαγωγής.

Στη Βραζιλία, οι φυσικές πράξεις συγκεντρώνονται γύρω στα 435–445 δολάρια ο τόνος CFR, ενώ προσφορές στα 450–455 δολάρια δυσκολεύονται να βρουν αγοραστές. Η Αίγυπτος διατηρείται κοντά στα 490 δολάρια ο τόνος FOB, η Βαλτική κινείται περίπου στα 400 δολάρια FOB και η Νέα Ορλεάνη στα 416–417 δολάρια ανά short ton FOB.

Στον Περσικό Κόλπο, περίπου 520.000 τόνοι μη ιρανικής ουρίας σε δέκα πλοία εξακολουθούν να περιμένουν. Η ιρανική κοκκώδης ουρία προσφέρεται κοντά στα 335 δολάρια ο τόνος FOB, περίπου 65 δολάρια κάτω από τον μέσο όρο της Μέσης Ανατολής. Η έκπτωση αντανακλά κυρίως την αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και τον αυξημένο κίνδυνο εκτέλεσης των φορτίων.

Παράλληλα, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο παραμένει κοντά στα 65–68 ευρώ ανά MWh, δημιουργώντας κατώτατο όριο στο κόστος παραγωγής της αμμωνίας και της ουρίας.

Στην ελληνική αγορά, η εικόνα είναι διαφορετική. Το Agrocapital είχε καταγράψει από το καλοκαίρι τη μεγάλη υποχώρηση των διεθνών τιμών, όταν η ουρία στη Γαλλία είχε μειωθεί στα 460–495 ευρώ τον τόνο FCA και στη Βαλτική στα 355–380 δολάρια FOB. Είχε προειδοποιήσει ότι τα ακριβά αποθέματα και οι παλαιότερες συμφωνίες θα καθυστερούσαν τη μεταφορά της πτώσης στην Ελλάδα.

Παραγωγοί που επικοινώνησαν τώρα με το Agrocapital δίνουν μια πιο αιχμηρή περιγραφή. «Στην Ελλάδα τα λιπάσματα δεν έπεσαν ποτέ», αναφέρουν χαρακτηριστικά. Από την πλευρά της αγοράς, η βασική εξήγηση είναι ότι εισαγωγείς και εμπορικές επιχειρήσεις είχαν προμηθευτεί νωρίτερα προϊόν σε υψηλότερες τιμές και έπρεπε να διαθέσουν πρώτα το ακριβό απόθεμα.

Η εξήγηση έχει εμπορική βάση, δεν κλείνει όμως τη συζήτηση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πότε το χαμηλότερο κόστος αντικατάστασης των νέων φορτίων θα εμφανιστεί στην ελληνική λιανική. Οι ανατιμήσεις συνήθως περνούν γρήγορα στο χωράφι. Οι μειώσεις, όπως σχολιάζουν παραγωγοί, φαίνεται να χρειάζονται περισσότερο δρόμο.

Η ισχύουσα ενίσχυση αγοράς λιπασμάτων καλύπτει το 15% της καθαρής αξίας των παραστατικών από τις 15 Μαρτίου έως τις 31 Αυγούστου, με ανώτατο ποσό 50.000 ευρώ ανά επιχείρηση. Η πρώτη πληρωμή ανήλθε σε 33,58 εκατ. ευρώ για 67.746 δικαιούχους. Για τα παραστατικά Ιουλίου και Αυγούστου οι αιτήσεις θα υποβληθούν από 7 έως 17 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ.

Για τους παραγωγούς, πάντως, η επιστροφή μέρους της δαπάνης δεν ισοδυναμεί με πραγματική μείωση της τιμής. Όπως υποστηρίζουν, λειτούργησε περισσότερο ως περιορισμένη αντιστάθμιση ενός κόστους που παρέμεινε υψηλό. Η εξάρτηση της Ευρώπης από το φυσικό αέριο και η αβεβαιότητα στις εισαγωγές εξακολουθούν να προσφέρουν επιχειρήματα για προσεκτική τιμολόγηση, όχι όμως απάντηση για το πόσο γρήγορα περνά στον αγρότη μια διεθνής πτώση.

Οι επόμενες 30–60 ημέρες θα δείξουν αν η ισχυρότερη αγοραστική δύναμη των παραγωγών διεθνώς θα ανακόψει τη διόρθωση και θα επαναφέρει τη ζήτηση. Στην Ελλάδα, το τεστ θα είναι πιο απλό. Αν τα νεότερα φορτία θα φτάσουν με χαμηλότερη τιμή στο χωράφι και αν η πολιτεία θα αποφασίσει να καλύψει αγορές μετά την 31η Αυγούστου. Μέχρι τότε, η ουρία μπορεί να εμφανίζεται πιο προσιτή στους διεθνείς δείκτες, όμως για τους Έλληνες η πραγματικότητα εξακολουθεί να γράφεται στο τιμολόγιο.

Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις