Λίγο πριν ανοίξει η αυλαία της νέας ελαιοκομικής περιόδου, η ιταλική αγορά ελαιολάδου βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη εξίσωση. Τα αποθέματα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, οι τιμές έχουν υποχωρήσει σημαντικά και πολλά ελαιοτριβεία καλούνται να υποδεχθούν τη νέα παραγωγή χωρίς τον απαραίτητο οικονομικό χώρο.
Η έναρξη της περιόδου 2026/27 βρίσκει τον ιταλικό ελαιοκομικό τομέα με σημαντικές ποσότητες περσινού προϊόντος ακόμη αποθηκευμένες, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα γρήγορης απορρόφησης της νέας συγκομιδής και αυξάνει την πίεση σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των τηλεματικών μητρώων του ICQRF, στις 31 Ιουλίου 2026 οι αποθηκευμένες ποσότητες εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στην Ιταλία ανέρχονταν σε 185.373 τόνους. Από αυτούς, οι 108.299 τόνοι αφορούσαν ελαιόλαδο ιταλικής προέλευσης.
Παρότι τα συνολικά αποθέματα εμφανίζονται μειωμένα κατά 10% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, η εικόνα παραμένει ανησυχητική, καθώς οι ποσότητες ιταλικού προϊόντος στις αποθήκες είναι αυξημένες κατά 46% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025.
Πίεση στις τιμές και δυσκολία απορρόφησης
Η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλότερα επίπεδα τιμών, τα οποία δεν φαίνεται να εξασφαλίζουν επαρκή περιθώρια για τους παραγωγούς.
Στις βασικές ελαιοπαραγωγικές περιοχές της Ιταλίας, οι χονδρικές τιμές του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου διαμορφώνονται μεταξύ 4 και 6 ευρώ το κιλό, ενώ στην Ισπανία το EVOO κινείται περίπου στα 3,48 ευρώ το κιλό.
Τα επίπεδα αυτά δημιουργούν διπλή πίεση: από τη μία πλευρά δυσκολεύουν την κάλυψη του κόστους παραγωγής και από την άλλη δεν επιταχύνουν την απομάκρυνση των αποθεμάτων που παραμένουν στις δεξαμενές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφορά μεταξύ ιταλικού και εισαγόμενου προϊόντος. Τα αποθέματα ελαιολάδου κοινοτικής και μη κοινοτικής προέλευσης παρουσιάζουν ταχύτερη εμπορική κίνηση, ενώ το ιταλικό προϊόν δυσκολεύεται περισσότερο να βρει αγοραστική διέξοδο.
Απουλία και Καλαβρία συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο βάρος
Η γεωγραφική κατανομή των αποθεμάτων αποκαλύπτει το μέγεθος της πίεσης στις σημαντικότερες παραγωγικές περιοχές.
Περισσότερο από το 80% του χύμα ιταλικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου βρίσκεται συγκεντρωμένο στην Απουλία και την Καλαβρία, με συνολικές ποσότητες περίπου 80.000 τόνων.
Η αργή εμπορική ροή στις δύο αυτές περιοχές επηρεάζει συνολικά την εθνική αγορά, καθώς πρόκειται για τους βασικούς πυλώνες της ιταλικής παραγωγής.
Ο Σεπτέμβριος αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό μήνα, καθώς τότε θα υπάρξει σαφέστερη εικόνα για τις ποσότητες και την ποιότητα της νέας παραγωγής.
Το μεγαλύτερο άμεσο πρόβλημα για τις επιχειρήσεις μεταποίησης είναι η περιορισμένη χωρητικότητα αποθήκευσης σε συνδυασμό με την έλλειψη ρευστότητας.
Οι γεμάτες δεξαμενές δυσκολεύουν τον προγραμματισμό της νέας παραλαβής ελιών, ενώ η απουσία επαρκούς κεφαλαίου κίνησης περιορίζει τη δυνατότητα αγοράς και διαχείρισης της νέας παραγωγής.
Ο κίνδυνος που επισημαίνεται από τον κλάδο είναι ότι η διαδικασία μεταποίησης μπορεί να επιβραδυνθεί ακριβώς τη στιγμή που οι νέες ποσότητες θα αρχίσουν να εισέρχονται στην αγορά.
Παράλληλα, οι παραγωγοί προσπαθούν να μειώσουν τα αποθέματά τους για να περιορίσουν την οικονομική τους έκθεση, ενώ η βιομηχανία αξιοποιεί τις χαμηλότερες τιμές για να ενισχύσει τις αγορές της χωρίς όμως να επιτυγχάνεται γρήγορη εξισορρόπηση της αγοράς.
Πρόσθετες υποχρεώσεις δημιουργεί και το νέο κανονιστικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του MASAF της 23ης Ιουλίου, τα προϊόντα που έχουν ήδη συσκευαστεί μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται μέχρι την εξάντληση των αποθεμάτων.
Αντίθετα, οι ποσότητες που παραμένουν σε δεξαμενές πρέπει, πριν από οποιαδήποτε εμπορική διακίνηση, να επαναταξινομηθούν ως «παρθένο ελαιόλαδο».
Η διαδικασία απαιτεί αυστηρή παρακολούθηση παρτίδων, ενημέρωση των τηλεματικών μητρώων και σαφή διαχωρισμό των εμπορικών κατηγοριών, δημιουργώντας πρόσθετο λειτουργικό κόστος για τις επιχειρήσεις.
Ζητούνται άμεσα μέτρα στήριξης της αλυσίδας
Ο κλάδος ζητά παρεμβάσεις που θα διασφαλίσουν τη λειτουργία της αγοράς πριν από τη νέα συγκομιδή.
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων βρίσκεται η τραπεζική αναστολή, μέτρο που συζητήθηκε στο Tavolo Olio της 14ης Ιουλίου και αφορά δημόσια εγγύηση για την παράταση τραπεζικών υποχρεώσεων που συνδέονται με προκαταβολές προς παραγωγούς και αγορές ιταλικού ελαιολάδου.
Παράλληλα ζητείται προσωρινή στήριξη του κόστους αποθήκευσης για τα ιχνηλατήσιμα έλαια.
Χωρίς τέτοιες παρεμβάσεις, οι επιχειρήσεις φοβούνται ότι οι τράπεζες δεν θα μπορούν να προσφέρουν επαρκείς παρατάσεις χρηματοδότησης και τα ελαιοτριβεία θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην παραλαβή της νέας παραγωγής.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η εφαρμογή ηλεκτρονικής φορτωτικής για το χύμα ελαιόλαδο, η οποία θα μπορούσε να ενισχύσει την ιχνηλασιμότητα, τον έλεγχο των ποσοτήτων και τη διαφάνεια στις εμπορικές συναλλαγές.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ειδικού συστήματος τελωνειακής αποθήκευσης για το εισαγόμενο ελαιόλαδο, ώστε να πραγματοποιούνται αυστηρότεροι έλεγχοι πριν από τη διάθεσή του στην αγορά.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις