Καθοριστικό ρόλο στην επισιτιστική ασφάλεια, τη διατροφή και τη στήριξη των αγροτικών κοινωνιών παγκοσμίως διαδραματίζουν τα δάση και τα δέντρα, σύμφωνα με νέα έκθεση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), η οποία καλεί τις χώρες να ενσωματώσουν τη δασική παραγωγή στις πολιτικές για τα αγροδιατροφικά συστήματα.
Η έκθεση με τίτλο «Δάση για την τροφή: Τρέφοντας τους ανθρώπους, διατηρώντας τον πλανήτη» επισημαίνει ότι περισσότεροι από 5 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εξαρτώνται σε κάποιο βαθμό από τα δάση για τη διατροφή, το εισόδημα και τα μέσα διαβίωσής τους. Παρά τη σημαντική αυτή συμβολή, η αξία των δασικών προϊόντων συχνά δεν αποτυπώνεται επαρκώς στις εθνικές στατιστικές και στον σχεδιασμό των πολιτικών.
«Με την πλήρη ενσωμάτωση των δασών στις εθνικές, περιφερειακές και παγκόσμιες στρατηγικές μπορούμε να δημιουργήσουμε αγροδιατροφικά συστήματα πιο αποτελεσματικά, χωρίς αποκλεισμούς, ανθεκτικά και βιώσιμα», αναφέρει στον πρόλογο της έκθεσης ο γενικός διευθυντής του FAO, Κου Ντονγκγιού, τονίζοντας ότι η βιώσιμη διαχείριση των δασών είναι απαραίτητη για τη διατροφή των ανθρώπων και την προστασία του πλανήτη.
Η έκθεση δημοσιεύεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΟΗΕ, περίπου 645 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετώπισαν χρόνια πείνα το 2025, ενώ την ίδια στιγμή τα δάση παγκοσμίως δέχονται αυξανόμενες πιέσεις. Την τελευταία δεκαετία χάθηκαν κατά μέσο όρο 10,9 εκατομμύρια εκτάρια δασικής έκτασης κάθε χρόνο, με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών να απειλούν τη βιοποικιλότητα, τη γονιμότητα του εδάφους και την αγροτική παραγωγικότητα.
Σύμφωνα με τον FAO, τα δάση συμβάλλουν άμεσα στη διατροφική ποιότητα, καθώς παρέχουν φρούτα, ξηρούς καρπούς, βολβούς, μανιτάρια, βρώσιμα έντομα και άγρια θηράματα. Περισσότερα από 50.000 άγρια είδη χρησιμοποιούνται για τρόφιμα, φάρμακα και άλλες ανάγκες, ενώ τουλάχιστον 10.000 από αυτά καταναλώνονται άμεσα ως τροφή.
Σε ορισμένες κοινότητες που εξαρτώνται από τα δάση, τα δασικά προϊόντα μπορούν να καλύπτουν έως και το 80% των ημερήσιων αναγκών σε πρωτεΐνη. Τα φρούτα του δάσους αποτελούν πηγή βιταμινών και μετάλλων, οι σπόροι και οι ξηροί καρποί παρέχουν θερμίδες, έλαια και πρωτεΐνες, ενώ τα άγρια φυτά προσφέρουν σημαντικά μικροθρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνη Α, ασβέστιο και σίδηρο.
Παράλληλα, τα δάση έχουν σημαντική συμβολή στη δημόσια υγεία, καθώς περισσότεροι από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως χρησιμοποιούν φαρμακευτικά φυτά που προέρχονται από δασικά οικοσυστήματα.
Πέρα από τη διατροφή, τα δάση αποτελούν πηγή ενέργειας, εισοδήματος και απασχόλησης. Περίπου 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι βασίζονται στα καυσόξυλα για το μαγείρεμα, ενώ τα δασικά οικοσυστήματα συμβάλλουν στη διαχείριση των υδάτων, στην προστασία του εδάφους, στη γονιμότητα των καλλιεργειών, στην επικονίαση και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Η έκθεση αναδεικνύει και τις σημαντικές περιφερειακές διαφορές. Σε περιοχές της Αφρικής, ορισμένες κοινότητες λαμβάνουν έως και το 80% της ημερήσιας πρωτεΐνης τους από άγριο κρέας. Στον Αμαζόνιο, τα ψάρια αντιπροσωπεύουν το 44% της συνολικής κατανάλωσης τροφίμων σε βάρος, ενώ σημαντική θέση έχουν επίσης το άγριο κρέας, οι ξηροί καρποί Βραζιλίας και τα μούρα ακάι. Στην Ευρώπη, έρευνα σε 28 χώρες έδειξε ότι το 90% των ερωτηθέντων καταναλώνει τουλάχιστον ένα δασικό προϊόν κάθε χρόνο, ενώ περισσότερο από το ένα τρίτο καταναλώνει κρέας θηραμάτων σε ετήσια βάση.
Ο FAO επισημαίνει ότι, παρά τη σημασία των δασών, η συμβολή τους στην επισιτιστική ασφάλεια δεν αποτυπώνεται επαρκώς στον σχεδιασμό των αγροτικών και περιβαλλοντικών πολιτικών. Μεταξύ των προβλημάτων που εντοπίζονται είναι η έλλειψη κοινών μεθόδων μέτρησης των δασικών τροφίμων και των υπηρεσιών των οικοσυστημάτων, καθώς και ο κατακερματισμός των πολιτικών προσεγγίσεων.
Για τον λόγο αυτό η έκθεση προτείνει σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων η υιοθέτηση ολοκληρωμένων πολιτικών, η βιώσιμη διαχείριση των δασικών προϊόντων, η αύξηση των επενδύσεων, η ενίσχυση των συστημάτων δεδομένων και έρευνας, καθώς και η ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ κυβερνήσεων, κοινωνίας των πολιτών και ιδιωτικού τομέα.
Όπως υπογραμμίζει ο FAO, σε μια περίοδο αυξημένου κόστους τροφίμων και ενέργειας, κλιματικών επιπτώσεων και οικονομικής αβεβαιότητας, τα δάση μπορούν να αποτελέσουν βασικό παράγοντα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων και τη δημιουργία πιο βιώσιμων αγροδιατροφικών συστημάτων.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις