Έντονη αντίδραση από τις ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις Copa και Cogeca προκάλεσε η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να μην εγκρίνει την προσθήκη του Άρθρου 27a στην αναθεώρηση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM).
Οι δύο οργανώσεις υποστηρίζουν σε ανακοίνωσή τους ότι η συγκεκριμένη διάταξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «βαλβίδα ασφαλείας» για τους αγρότες, επιτρέποντας την προσωρινή ενεργοποίηση μέτρων προστασίας σε περίπτωση σοβαρών αναταράξεων στην αγορά λιπασμάτων.
Το CBAM αποτελεί τον ευρωπαϊκό μηχανισμό που επιβάλλει κόστος άνθρακα σε συγκεκριμένες εισαγωγές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη μείωση των εκπομπών και την προστασία της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Ωστόσο, οι αγροτικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες ότι η εφαρμογή του μπορεί να επηρεάσει το κόστος των λιπασμάτων, τα οποία αποτελούν βασική εισροή για πολλές καλλιέργειες.
Σύμφωνα με τις Copa-Cogeca, οι τιμές των λιπασμάτων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας και το διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον ενισχύουν την αβεβαιότητα για τους παραγωγούς ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου.
Οι οργανώσεις επισημαίνουν ότι οι αγρότες ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη παραγωγής, επιπτώσεις από ακραία καιρικά φαινόμενα και αστάθεια στις διεθνείς αγορές. Όπως αναφέρουν, μια επιπλέον επιβάρυνση στο κόστος των λιπασμάτων θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο το εισόδημα των παραγωγών, αλλά και ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων.
Πρόταση για μηχανισμό έκτακτης προστασίας
Οι Copa-Cogeca ζητούν μια πιο στοχευμένη προσέγγιση, η οποία, όπως υποστηρίζουν, θα πρέπει να διατηρεί τους κλιματικούς στόχους του CBAM, αλλά παράλληλα να προσφέρει προσωρινή στήριξη στους αγρότες όταν η αγορά παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις.
Οι οργανώσεις θεωρούν ότι η πρόταση αξιοποίησης των εσόδων από το CBAM για τη στήριξη των παραγωγών σε περιόδους κρίσης δεν αποτελεί επαρκή λύση. Παράλληλα, εκφράζουν επιφυλάξεις για την ένταξη των εξαγώγιμων σιτηρών στο Temporary Decarbonisation Fund, υποστηρίζοντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα κάλυπτε μόνο μέρος του αγροτικού τομέα.
Επιπλέον, σημειώνουν ότι το συγκεκριμένο ταμείο προβλέπεται να λειτουργήσει για περιορισμένο χρονικό διάστημα δύο ετών, ενώ ο μηχανισμός CBAM αποτελεί μόνιμο πλαίσιο, με το κόστος εφαρμογής του να αναμένεται να αυξάνεται σταδιακά έως το 2034.
Οι επόμενες διαπραγματεύσεις
Μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι Copa-Cogeca εκτιμούν ότι τα περιθώρια για αλλαγές στις επόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ευρωκοινοβουλίου, Συμβουλίου και Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι περιορισμένα.
Ωστόσο, καλούν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ζήτημα στο πλαίσιο των επόμενων συζητήσεων, αλλά και της αναθεώρησης του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS).
Οι δύο οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι, κατά την άποψή τους, το κόστος εφαρμογής των ευρωπαϊκών πολιτικών για το κλίμα και τη βιομηχανία δεν θα πρέπει να μετακυλίεται δυσανάλογα στους αγρότες και τους αγροτικούς συνεταιρισμούς.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις