Σε συμφωνία επί της μερικής διαπραγματευτικής θέσης για τους νέους κανόνες λειτουργίας των ευρωπαϊκών γεωργικών αγορών κατέληξε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την περίοδο 2028-2034. Ωστόσο, το χρηματοδοτικό σκέλος παραμένει ανοιχτό, καθώς δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), από το οποίο θα εξαρτηθούν οι διαθέσιμοι πόροι.
Η συμφωνία αφορά την αναθεώρηση του κανονισμού για την Κοινή Οργάνωση Αγορών (ΚΟΑ), που καθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας της ενιαίας αγοράς αγροτικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των παρεμβάσεων στους επιμέρους παραγωγικούς τομείς, των προτύπων εμπορίας, των σχολικών προγραμμάτων διατροφής και των μηχανισμών αντιμετώπισης κρίσεων.
Η διαπραγματευτική θέση χαρακτηρίζεται «μερική», καθώς εξαιρεί τα οικονομικά και οριζόντια ζητήματα, τα οποία εξετάζονται παράλληλα στο πλαίσιο των συνολικών διαπραγματεύσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034.
«Σήμερα, κάνουμε ένα σημαντικό βήμα προς τη διαμόρφωση του μέλλοντος των γεωργικών αγορών της Ευρώπης. Με τη σημερινή συμφωνία, στόχος μας είναι να υποστηρίξουμε έναν ανθεκτικό και ανταγωνιστικό αγροδιατροφικό τομέα, να ενισχύσουμε τη θέση των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες μας μπορούν να συνεχίσουν να απολαμβάνουν τρόφιμα υψηλής ποιότητας», δήλωσε ο υπουργός Γεωργίας, Τροφίμων και Ναυτιλίας της Ιρλανδίας, Μάρτιν Χέιντον, η χώρα του οποίου ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Βασικό στοιχείο του προτεινόμενου πλαισίου αποτελεί η συγκέντρωση υφιστάμενων ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, συμπεριλαμβανομένων των πόρων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), σε ένα νέο εθνικό και περιφερειακό ταμείο εταιρικής σχέσης.
Σύμφωνα με την πρόταση, κάθε κράτος μέλος θα καταρτίζει ένα ενιαίο ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο θα αντικαταστήσει τα σημερινά ξεχωριστά προγράμματα για τη συνοχή, τη γεωργία, την αλιεία, τη μετανάστευση, την ασφάλεια και το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα.
Στο πλαίσιο αυτό, η χρηματοδότηση των μέτρων που σήμερα καλύπτονται από τον κανονισμό της ΚΟΑ θα υπάγεται στους κανόνες του νέου ταμείου. Το ακριβές ύψος των διαθέσιμων πόρων, ωστόσο, θα καθοριστεί μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται στις τομεακές παρεμβάσεις, με στόχο τη σταθερότητα των αγροτικών αγορών και τη στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών.
Σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου, οι παρεμβάσεις θα είναι υποχρεωτικές για τη μελισσοκομία και τα οπωροκηπευτικά, καθώς και για τον αμπελοοινικό τομέα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Για τον τελευταίο προβλέπεται η δυνατότητα ευέλικτων παρεκκλίσεων, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες των κρατών μελών όπου η παραγωγή οίνου δεν είναι ανεπτυγμένη.
Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία ξεχωριστού τομέα για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες και τους ελαιούχους σπόρους, ο οποίος θα αντικαταστήσει τον σημερινό τομέα των αποξηραμένων ζωοτροφών.
Τα κράτη μέλη θα ενθαρρύνονται να αναγνωρίζουν οργανώσεις παραγωγών στον νέο αυτό τομέα, προκειμένου να μπορούν να αξιοποιούνται οι προβλεπόμενες τομεακές παρεμβάσεις.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, ο περιορισμός της εξάρτησης από εισαγωγές και η ενδυνάμωση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αλλαγές προβλέπονται και στο ευρωπαϊκό σχολικό πρόγραμμα, μέσω του οποίου χρηματοδοτείται η διανομή φρούτων, λαχανικών και γάλακτος στους μαθητές, καθώς και η υλοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων για τη διατροφή.
Το πρόγραμμα θα συνεχιστεί και κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο, με έμφαση στην προώθηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών και στον περιορισμό της διανομής τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε ελεύθερα σάκχαρα και λιπαρά.
Παράλληλα, προβλέπεται η μετάβαση από τη λειτουργία του προγράμματος σε βάση σχολικού έτους σε σύστημα ημερολογιακού έτους, με ειδικές μεταβατικές διατάξεις για την εφαρμογή της αλλαγής.
Στον τομέα της εμπορίας γεωργικών προϊόντων, η θέση του Συμβουλίου προβλέπει τη δυνατότητα θέσπισης νέων προτύπων για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, το βοδινό, το χοιρινό, το πρόβειο και το αίγειο κρέας, καθώς και το ρύζι.
Οι σχετικές ρυθμίσεις αποσκοπούν στην καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών για την προέλευση των προϊόντων που αγοράζουν, ενισχύοντας τη διαφάνεια στην ευρωπαϊκή αγορά τροφίμων.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση εναρμόνισης των κανόνων παραγωγής και εμπορίας κάνναβης μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να περιοριστούν οι αποκλίσεις που παρατηρούνται στις εθνικές νομοθεσίες.
Οι νέες διατάξεις θα καλύπτουν όλα τα μέρη του φυτού, διατηρώντας παράλληλα την αυστηρή πιστοποίηση των σπόρων και το ανώτατο όριο περιεκτικότητας σε Δ9-τετραϋδροκανναβινόλη (THC) στο 0,3%.
Το Συμβούλιο εισήγαγε επίσης πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας, ώστε οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες να μην επηρεάζουν τις εθνικές πολιτικές για τη δημόσια υγεία, τη δημόσια ασφάλεια και τις ναρκωτικές ουσίες.
Η διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε αποτελεί τη βάση για την έναρξη των διαπραγματεύσεων της προεδρίας του Συμβουλίου με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο τη διαμόρφωση του τελικού νομοθετικού πλαισίου.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι εργασίες για τον κανονισμό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής μετά το 2027, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας επί μερικής διαπραγματευτικής θέσης στο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας του Οκτωβρίου.
Η τελική κατανομή των χρηματοδοτήσεων για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από τη συνολική συμφωνία για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις