Προτάσεις που ξεκινούν από τον εξοπλισμό των τυροκομείων και φτάνουν έως τη σύσταση του γάλακτος έχουν ανοίξει συζήτηση για τις προδιαγραφές της φέτας ΠΟΠ στο εσωτερικό της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας. Μέρος των μεταποιητών και των κτηνοτρόφων εκφράζει αντιδράσεις, ενώ ζητείται να παρουσιαστούν συνολικά οι εισηγήσεις πριν προχωρήσει οποιαδήποτε διαδικασία. Δεν έχει προκύψει εγκεκριμένο σχέδιο αλλαγών ούτε χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Πίσω από τις τεχνικές διατυπώσεις βρίσκονται ερωτήματα με συγκεκριμένο οικονομικό περιεχόμενο. Πόσο τυρί θα παράγεται από κάθε ποσότητα γάλακτος, ποια χαρακτηριστικά θα πρέπει να έχει η πρώτη ύλη και πόσος χρόνος θα μεσολαβεί από την άμελξη έως την πήξη της. Οι απαντήσεις αφορούν το κόστος του τυροκομείου, τις συνθήκες συλλογής από την κτηνοτροφική μονάδα και το προϊόν που φτάνει στον καταναλωτή.
Τις διεργασίες έφερε στο φως το ρεπορτάζ του Γιώργου Λαμπίρη στο powergame.gr, στις 23 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συγκέντρωση παρατηρήσεων από εμπλεκόμενους φορείς οδήγησε σε πολυσέλιδο εσωτερικό υλικό, το οποίο δεν φαίνεται να έχει γνωστοποιηθεί στο σύνολο των ενδιαφερομένων. Από εκεί προκύπτει και το αίτημα για έκτακτη γενική συνέλευση, ώστε οι εισηγήσεις να παρουσιαστούν αναλυτικά και να υπάρξει συλλογική τοποθέτηση.
Η καταγραφή μιας πρότασης δεν σημαίνει ότι η Διεπαγγελματική την έχει αποδεχθεί. Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στην αντικατάσταση ενός δοχείου και στην αλλαγή της σύστασης του γάλακτος είναι μεγάλη, ακόμη κι αν και οι δύο παρεμβάσεις περιγράφονται ως προσαρμογές της παραγωγής.
Τις εντονότερες αντιδράσεις συγκεντρώνει η ιδέα εμπλουτισμού της πρώτης ύλης, ώστε να αυξηθεί η απόδοση κατά την τυροκόμηση. Περισσότερο τελικό προϊόν από την ίδια ποσότητα γάλακτος θα μπορούσε να περιορίσει το κόστος ανά κιλό τυριού. Το αν και με ποιον τρόπο μια τέτοια πρακτική μπορεί να ενταχθεί στην παραγωγή φέτας αποτελεί, όμως, διαφορετικό ζήτημα.
Οι σημερινοί περιορισμοί είναι συγκεκριμένοι sτην επίσημη παρουσίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρεται ότι δεν προστίθενται πρωτεΐνες γάλακτος, καζεϊνικά άλατα, συμπυκνωμένο γάλα ή γάλα σε σκόνη. Η πρώτη ύλη συνδέεται με αυτόχθονες φυλές αιγοπροβάτων και πρέπει να έχει περιεκτικότητα τουλάχιστον 6% σε λιπαρά. Συνεπώς, η συζήτηση για εμπλουτισμό αφορά ένα πεδίο στο οποίο υπάρχουν ήδη ρητές απαγορεύσεις.
Στο υλικό των συζητήσεων περιλαμβάνονται επίσης ιδέες για προϊόν μειωμένων λιπαρών με τον χαρακτηρισμό «φέτα light», καθώς και για επανεξέταση της λιποπεριεκτικότητας του γάλακτος. Το εύρος 5,8%–6,1% αναφέρεται ως ενδεικτική πρόταση, όχι ως οριστικοποιημένη τεχνική εισήγηση. Αντιδράσεις προκαλούν και οι σκέψεις για αλλαγές στις απαιτήσεις που συνδέουν το γάλα με τις παραδοσιακά εκτρεφόμενες φυλές.
Όλα αυτά συζητούνται ενώ η εξασφάλιση της πρώτης ύλης απασχολεί ήδη τον κλάδο, υπό την πίεση και των απωλειών από τις ζωονόσους. Σε εκδήλωση στα Καλάβρυτα τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με ενημέρωση ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ Μιχάλης Σαράντης είχε θέσει την επάρκεια γάλακτος στο επίκεντρο, δίνοντας προτεραιότητα στην ανάπτυξη του ζωικού κεφαλαίου, στη βιοασφάλεια και στην αναβάθμιση των μονάδων. Η τοποθέτηση προηγήθηκε της δημοσιοποίησης των προτάσεων και δεν αποτελεί απάντηση σε αυτές.
Η ενδεχόμενη επέκταση του χρόνου από την άμελξη έως την πήξη, από 48 σε 60 ώρες, παρουσιάζεται ως προσαρμογή στις δυνατότητες των σύγχρονων συστημάτων ψύξης και μεταφοράς. Θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη ευχέρεια στη συγκέντρωση του γάλακτος, ιδίως από πιο απομακρυσμένες περιοχές. Παράλληλα, διατυπώνονται επιφυλάξεις για το πώς αυτή η ευχέρεια θα επηρέαζε τις τοπικές ζώνες προμήθειας και τις σχέσεις τυροκομείων και κτηνοτρόφων.
Ξεχωριστά εξετάζονται τα δοχεία ωρίμανσης και συντήρησης, με στόχο να αποτυπωθούν στις προδιαγραφές σύγχρονες πρακτικές και εξοπλισμός. Δεν έχουν αποσαφηνιστεί οι χρήσεις που θα προταθούν ούτε οι όροι εφαρμογής τους. Ο χρόνος ωρίμανσης, πάντως, είναι διαφορετικός από το διάστημα πριν από την πήξη. Η Επιτροπή περιγράφει διαδικασία δύο σταδίων, συνολικής διάρκειας τουλάχιστον δύο μηνών, σε καθορισμένες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας.
Η φέτα απορροφά μεγάλο μέρος της ελληνικής γαλακτοπαραγωγής. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στον ιστότοπο του περιφερειακού παραρτήματος του ΓΕΩΤΕΕ Πελοποννήσου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, το 2025 κατευθύνθηκε στην παραγωγή της το 69% του εγχώριου αιγοπρόβειου γάλακτος, ενώ οι εξαγωγές της έφτασαν περίπου τους 105.000 τόνους, αξίας 835 εκατ. ευρώ.
Το όνομα με το οποίο πωλείται αυτή η παραγωγή έχει προστατευθεί μέσα από διαδοχικές διεκδικήσεις, από την υπόθεση κατά της Δανίας έως τη δικαστική απόφαση στη Χιλή. Το 2022, το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε ότι η Δανία όφειλε να εμποδίζει τη χρήση της ονομασίας για τυρί δικής της παραγωγής ακόμη και όταν εξαγόταν σε τρίτες χώρες, συνδέοντας την προστασία με την προέλευση και την τήρηση των προδιαγραφών.
Προς το παρόν, η συζήτηση παραμένει στο στάδιο των εσωτερικών εισηγήσεων. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί ενιαίο σχέδιο που να αποτυπώνει ποιες αλλαγές υποστηρίζει η Διεπαγγελματική, ενώ παραμένουν ανοιχτά το περιεχόμενο και η τεκμηρίωση των παρεμβάσεων που ενδεχομένως θα προωθηθούν. Εκεί βρίσκεται και η ουσία του αιτήματος για γενική συνέλευση — να γνωρίζουν οι κτηνοτρόφοι και οι τυροκόμοι τι ακριβώς προτείνεται να αλλάξει, πριν κληθούν να τοποθετηθούν για το μέλλον του προϊόντος που παράγουν.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις