Σημαντικές αλλαγές στους κανόνες χορήγησης των αγροτικών ενισχύσεων, στον ορισμό του ενεργού γεωργού και στην επιλεξιμότητα των καλλιεργούμενων και βοσκήσιμων εκτάσεων βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Οι υπουργοί Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδριάζουν σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, στο Λουξεμβούργο, επιδιώκοντας να καταλήξουν σε μια πρώτη κοινή θέση για το θεσμικό πλαίσιο που θα ισχύσει από το 2028.
Η συνεδρίαση πραγματοποιείται υπό την προεδρία του Ιρλανδού υπουργού Γεωργίας, Μάρτιν Χέιντον, με την ιρλανδική προεδρία να επιδιώκει την επίτευξη «μερικής γενικής προσέγγισης» επί της πρότασης κανονισμού για τη νέα ΚΑΠ. Πρόκειται για συμφωνία που θα αφορά βασικούς κανόνες εφαρμογής της αγροτικής πολιτικής, χωρίς να περιλαμβάνει τις τελικές αποφάσεις για τη χρηματοδότησή της.
Ένα από τα ζητήματα με άμεσο ενδιαφέρον για τους παραγωγούς αφορά τον ορισμό του ενεργού γεωργού. Σύμφωνα με τη συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να καθορίζουν τα κριτήρια με τα οποία θα αναγνωρίζεται η πραγματική άσκηση γεωργικής δραστηριότητας.
Μεταξύ των κριτηρίων που εξετάζονται περιλαμβάνονται το αγροτικό εισόδημα, η εργασία στην εκμετάλλευση, ο σκοπός δραστηριότητας μιας επιχείρησης και η εγγραφή σε σχετικά μητρώα. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα χρήσης αρνητικής λίστας, μέσω της οποίας θα μπορούν να αποκλείονται συγκεκριμένες κατηγορίες από τις ενισχύσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για χρηματικό όριο έως 5.000 ευρώ. Σύμφωνα με την πρόταση, εφόσον ένα κράτος-μέλος επιλέξει να αναγνωρίζει ως ενεργούς γεωργούς όσους έλαβαν συγκεκριμένες ενισχύσεις κάτω από ένα ορισμένο ποσό το προηγούμενο έτος, το όριο αυτό δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ.
Πάντως, η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν αποτελεί ανώτατο όριο επιδότησης ούτε σημαίνει ότι όλοι όσοι εισπράττουν λιγότερα από 5.000 ευρώ θα αναγνωρίζονται αυτομάτως ως ενεργοί γεωργοί.
Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφορά και τις επιλέξιμες γεωργικές εκτάσεις, ιδιαίτερα εκείνες που χρησιμοποιούνται για εκτατική κτηνοτροφία.
Η προτεινόμενη ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να συμπεριλαμβάνουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, εκτάσεις στις οποίες δεν είναι δυνατή η συνήθης γεωργική συντήρηση και απαιτείται εκτατική βόσκηση για τη διατήρηση της γης ή τη διαχείριση του τοπίου.
Η τελική εφαρμογή θα εξαρτάται από τις επιλογές κάθε χώρας κατά την κατάρτιση του εθνικού της σχεδίου. Για την Ελλάδα, το συγκεκριμένο ζήτημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της σημασίας των βοσκήσιμων εκτάσεων για την κτηνοτροφική δραστηριότητα και τη χορήγηση ενισχύσεων.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η ανανέωση των γενεών στον πρωτογενή τομέα, με την ιρλανδική προεδρία να προτείνει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τη διατήρηση της ιδιότητας του νέου γεωργού.
Ειδικότερα, εξετάζεται η δυνατότητα ένας δικαιούχος να διατηρεί την ιδιότητα του νέου γεωργού καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου επιλεξιμότητας μιας ενίσχυσης, ακόμη και εάν στο μεταξύ υπερβεί το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.
Βασική προϋπόθεση θα είναι να εξακολουθεί να έχει την ευθύνη της γεωργικής εκμετάλλευσης. Η πρόταση δεν συνεπάγεται αυτόματη παράταση όλων των ενισχύσεων για νέους αγρότες, αλλά παρέχει τη δυνατότητα μεγαλύτερης ευελιξίας στην εφαρμογή των σχετικών μέτρων.
Πέρα από τους ορισμούς και τα κριτήρια επιλεξιμότητας, οι υπουργοί εξετάζουν παρεμβάσεις για την απλούστευση των διαδικασιών, τη στήριξη του γεωργικού εισοδήματος, τη διαχείριση κινδύνων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εκμεταλλεύσεων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Στις προτεραιότητες της υπό διαμόρφωση ΚΑΠ περιλαμβάνονται ακόμη η προστασία του περιβάλλοντος, η καλή διαβίωση των ζώων και η καλύτερη ισορροπία μεταξύ κοινών ευρωπαϊκών κανόνων και εθνικής ευελιξίας.
Το μεγαλύτερο ανοιχτό ζήτημα, ωστόσο, παραμένει η χρηματοδότηση.
Οι υπουργοί μπορούν να καταλήξουν σε κοινή θέση για σημαντικό μέρος των κανόνων της νέας ΚΑΠ, αλλά οι δημοσιονομικές και οριζόντιες ρυθμίσεις θα παραμείνουν εκτός της συγκεκριμένης συμφωνίας.
Οι τελικές αποφάσεις θα συνδεθούν με τις διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, από το οποίο θα προκύψουν οι διαθέσιμοι πόροι για τη μελλοντική αγροτική πολιτική.
Όπως έχει επισημάνει ο Μάρτιν Χέιντον, οι Ευρωπαίοι αγρότες χρειάζονται μια πολιτική που να εξασφαλίζει σταθερότητα και δίκαιο εισόδημα, παρέχοντας παράλληλα την ευελιξία και τη στήριξη για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων.
Στην ατζέντα της συνεδρίασης περιλαμβάνονται επίσης ζητήματα διεθνούς εμπορίου αγροτικών προϊόντων, με έμφαση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι παραγωγοί στις διεθνείς αγορές.
Παράλληλα, οι υπουργοί Αλιείας θα επιδιώξουν πολιτική συμφωνία για τις αλιευτικές δυνατότητες στη Βαλτική Θάλασσα το 2027, καθορίζοντας τα συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα και τις ποσοστώσεις των κρατών-μελών για τα σημαντικότερα εμπορικά ιχθυαποθέματα.
Οι εργασίες ενδέχεται να συνεχιστούν την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία για τις αλιευτικές δυνατότητες.
Για τους Ευρωπαίους παραγωγούς, και ιδιαίτερα για τον ελληνικό αγροτικό τομέα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στο περιεχόμενο των κανόνων που θα συμφωνηθούν. Οι αλλαγές στον ορισμό του ενεργού γεωργού, στις επιλέξιμες εκτάσεις και στις προϋποθέσεις στήριξης των νέων παραγωγών θα καθορίσουν σημαντικές πτυχές του νέου συστήματος ενισχύσεων, με το ύψος των διαθέσιμων κονδυλίων να παραμένει αντικείμενο ξεχωριστής διαπραγμάτευσης.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις