Ανησυχία προκαλεί στην ευρωπαϊκή κτηνοτροφία η εξάπλωση του ιού Shamonda (SHAV), ο οποίος έχει εντοπιστεί σε 14 ευρωπαϊκές χώρες και περιοχές, επηρεάζοντας κυρίως τις εκτροφές βοοειδών. Η νόσος, που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ευρώπη το καλοκαίρι του 2026, συνδέεται με απότομη μείωση της γαλακτοπαραγωγής, πυρετό και αναπαραγωγικά προβλήματα, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τις γαλακτοκομικές εκμεταλλεύσεις.
Έως τα τέλη Οκτωβρίου είχαν αναφερθεί μολύνσεις σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Αυσρία, η Ολλανδία, η Ελβετία και η Τσεχία.
Ο ιός Shamonda δεν είναι εντελώς άγνωστος στην επιστημονική κοινότητα. Είχε απομονωθεί για πρώτη φορά σε βοοειδή στη Νιγηρία το 1965, ενώ μέχρι πρόσφατα η παρουσία του είχε καταγραφεί κυρίως στην Αφρική και την Ασία.
Ωστόσο, το στέλεχος που κυκλοφορεί σήμερα στην Ευρώπη παρουσιάζει γενετικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με εκείνα που είχαν εντοπιστεί στο παρελθόν.
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω μικροσκοπικών αιμομυζητικών εντόμων του γένους Culicoides, τα οποία λειτουργούν ως φορείς της μόλυνσης. Η άμεση μετάδοση μεταξύ των ζώων δεν έχει επιβεβαιωθεί, ενώ εξετάζεται η δυνατότητα μετάδοσης από τη μητέρα στο έμβρυο κατά την κύηση.
Τα συμπτώματα στα βοοειδή περιλαμβάνουν πυρετό, διάρροια, λήθαργο και σημαντική μείωση της παραγωγής γάλακτος. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι πιθανές επιπτώσεις στην αναπαραγωγή, καθώς έχουν αναφερθεί αποβολές, θνησιγενή μοσχάρια και συγγενείς δυσπλασίες.
Σε ορισμένες προσβεβλημένες εκτροφές στην Ισπανία, η γαλακτοπαραγωγή φέρεται να μειώθηκε περισσότερο από 20% μέσα σε διάστημα επτά έως δέκα ημερών.
Μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να επηρεάσει άμεσα τα έσοδα των γαλακτοπαραγωγών, ιδιαίτερα όταν η μείωση της παραγωγής συνοδεύεται από πρόσθετες κτηνιατρικές δαπάνες και προβλήματα αναπαραγωγής.
Παράλληλα, οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της μόλυνσης δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Αν και η ασθένεια εμφανίζεται συχνά με σχετικά ήπια κλινική εικόνα, οι οικονομικές της επιπτώσεις ενδέχεται να είναι σημαντικές, ιδίως στις περιπτώσεις μόλυνσης εγκύων ζώων.
Ο προβληματισμός ενισχύθηκε μετά την αναφορά του πρώτου γνωστού περιστατικού ανθρώπινης μόλυνσης στη Γαλλία, το οποίο δημοσιοποιήθηκε τον Οκτώβριο.
Το περιστατικό αφορούσε ασθενή με σοβαρή ανοσοκαταστολή, ο οποίος απεβίωσε. Ωστόσο, ο πιθανός ρόλος του ιού στον θάνατο και ο ακριβής τρόπος μετάδοσης παραμένουν υπό διερεύνηση. Μέχρι στιγμής δεν έχει διαπιστωθεί μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, ούτε έχει τεκμηριωθεί κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό.
Σε ό,τι αφορά την προστασία των εκτροφών, οι ειδικοί δίνουν έμφαση στην έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων συμπτωμάτων, στην εργαστηριακή διερεύνηση περιστατικών και στον περιορισμό της έκθεσης των ζώων στα έντομα που μεταδίδουν τον ιό.
Προς το παρόν δεν υπάρχει διαθέσιμο ειδικό εμβόλιο ή θεραπεία που να εξαλείφει τον Shamonda από τα μολυσμένα ζώα, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την κτηνιατρική παρακολούθηση.
Επιπλέον, η λοίμωξη δεν περιλαμβάνεται στις νόσους για τις οποίες προβλέπονται υποχρεωτικά μέτρα ελέγχου βάσει της ισχύουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την υγεία των ζώων.
Η εξάπλωση του ιού σε ολοένα περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες στρέφει πλέον το ενδιαφέρον στις πιθανές επιπτώσεις στη γαλακτοπαραγωγή και στην αναπαραγωγική ικανότητα των κοπαδιών.
Παρότι παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα για τη συμπεριφορά και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες του νέου ευρωπαϊκού στελέχους, η ταχεία γεωγραφική εξάπλωσή του καθιστά την έγκαιρη διάγνωση και την επιτήρηση των εκτροφών βασικές προτεραιότητες για τις κτηνιατρικές αρχές και τους παραγωγούς.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις