Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποίησε τον μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ), επιτρέποντας στα κράτη μέλη να παρέχουν οικονομική αποζημίωση σε αλιείς, υδατοκαλλιεργητές, μεταποιητές και λιανοπωλητές των οποίων τα μέσα διαβίωσης έχουν διαταραχθεί από τις συνέπειες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Το μέτρο, το οποίο εφαρμόζεται αναδρομικά από τις 28 Φεβρουαρίου 2026, αντικατοπτρίζει τον σοβαρό αντίκτυπο που έχουν οι εχθροπραξίες της περιοχής στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ.
Η χρηματοδοτική στήριξη που ενεργοποιείται βάσει της παρούσας απόφασης προέρχεται από τα υφιστάμενα κονδύλια του ΕΤΘΑΥ κάθε χώρας της ΕΕ στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματός της για την περίοδο 2021-2027, με τη συγχρηματοδότηση από την ΕΕ μεριδίου των επιλέξιμων δαπανών. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να προσφέρουν την εν λόγω στήριξη και είναι υπεύθυνα για την άμεση διαχείριση και παροχή της αποζημίωσης στους φορείς εκμετάλλευσης.
Τα μέτρα στήριξης έκτακτης ανάγκης που θεσπίστηκαν σήμερα διατέθηκαν εκ των προτέρων στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΤΘΑΥ για την περίοδο 2021-2027, αφήνοντας άμεσα διαθέσιμα περίπου 760 εκατ. ευρώ από το αρχικό ποσό των 1,3 δισ. ευρώ.
Η κρίση αναδεικνύει επίσης τη διαρθρωτική τρωτότητα ενός τομέα που εξαρτάται από τα ορυκτά καύσιμα. Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης παραμένει απαραίτητη για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα, ανθεκτικότητα και κερδοφορία του τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ.
Διευκόλυνση της αποζημίωσης για την προστασία του τομέα
Οι εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή έχουν οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ενέργειας και των πρώτων υλών, αυξάνοντας σημαντικά το λειτουργικό κόστος και συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους σε ολόκληρο τον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ. Μέρος του αλιευτικού στόλου της Ένωσης έχει ήδη παύσει τις δραστηριότητές του λόγω της μειωμένης κερδοφορίας. Οι τομείς της υδατοκαλλιέργειας και της μεταποίησης επηρεάζονται επίσης.
Στο πλαίσιο του ενεργοποιημένου μηχανισμού, τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν δύο είδη στήριξης για την αντιμετώπιση κρίσεων:
- χρηματική αποζημίωση των επιχειρήσεων του τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας για το διαφυγόν εισόδημα και το πρόσθετο κόστος που προκύπτει από την τρέχουσα διαταραχή της αγοράς, συμπεριλαμβανομένου του πρόσθετου κόστους που προκύπτει από την αύξηση των τιμών της ενέργειας·
- Ενίσχυση αποθεματοποίησης για τις οργανώσεις παραγωγών αλιευτικών προϊόντων που εφαρμόζουν τον μηχανισμό αποθεματοποίησης στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης των αγορών. Ο μηχανισμός αυτός επιτρέπει στις οργανώσεις παραγωγών να αποθηκεύουν προσωρινά τα προϊόντα των μελών τους για τη σταθεροποίηση των τιμών της αγοράς.
Ο μηχανισμός αντιμετώπισης κρίσεων του ΕΤΘΑΥ αποτελεί προσωρινό μέτρο. Η στήριξη μπορεί να παρέχεται για δαπάνες που πραγματοποιούνται έως το τέλος του 2026.
Συμπληρωματική οικονομική στήριξη μέσω κρατικών ενισχύσεων
Η στήριξη του ΕΤΘΑΥ για την αντιμετώπιση κρίσεων που εγκρίθηκε σήμερα θα συμπληρωθεί σύντομα με πρόσθετα μέτρα στήριξης που μπορούν να προσφέρουν τα κράτη μέλη με τη μορφή κρατικών ενισχύσεων.
Η Επιτροπή διαβουλεύεται με τα κράτη μέλη για να ζητήσει τις απόψεις τους σχετικά με ένα στοχευμένο και προσωρινό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης σε ορισμένους από τους πλέον εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της πρωτογενούς παραγωγής αλιευτικών προϊόντων, όπως η εκφόρτωση, ο χειρισμός ή η αρχική μεταποίηση ιχθύων. Η Επιτροπή σκοπεύει να εγκρίνει το προσωρινό πλαίσιο έως το τέλος Απριλίου.
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 έχει διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και βασικών προϊόντων. Οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκάλεσαν αιφνίδια και σημαντική αύξηση των παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου και διατάραξαν τις εμπορικές ροές μεταξύ της περιοχής της Μέσης Ανατολής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι διαταραχές αυτές έχουν σημαντικό και διαρκή αντίκτυπο στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ.
Η Επιτροπή μπορεί να ενεργοποιήσει τον μηχανισμό στήριξης κρίσεων όταν ένα έκτακτο γεγονός προκαλεί σημαντική διαταραχή των αγορών. Τα κράτη μέλη μπορούν στη συνέχεια να αποφασίσουν να παράσχουν αποζημίωση στους φορείς εκμετάλλευσης στη χώρα τους. Το 2022 πραγματοποιήθηκε ανάλογη ενεργοποίηση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις