Η αγορά ενός καινούργιου τρακτέρ ή παρελκομένου μέσω των νέων Σχεδίων Βελτίωσης πλέον δεν θα κρίνεται μόνο από την τιμή του μηχανήματος ή από την εκτίμηση του παραγωγού ότι είναι απαραίτητο για την εκμετάλλευσή του. Το νέο πλαίσιο βάζει σαφέστερους κανόνες ως προς την τεχνική καταλληλότητα του εξοπλισμού, τη συμβατότητά του με τον διαθέσιμο ελκυστήρα και κυρίως την ιπποδύναμη που μπορεί πράγματι να δικαιολογήσει η εκμετάλλευση.
Για τον αγρότη αυτό σημαίνει ότι πριν ζητήσει προσφορά για τρακτέρ 100, 150 ή 200 ίππων, πρέπει πρώτα να γνωρίζει ποια ισχύ μπορεί να τεκμηριώσει ο φάκελός του. Το ίδιο ισχύει για άροτρα, καλλιεργητές, σπαρτικές, καταστροφείς, ψεκαστικά και τα υπόλοιπα παρελκόμενα που πρόκειται να ενταχθούν στο επενδυτικό σχέδιο.
Κεντρικό ρόλο σε αυτόν τον έλεγχο έχει το TEReS – Temporal Energy Requirement Satisfaction, το ειδικό λογισμικό που χρησιμοποιείται για να υπολογίζονται οι πραγματικές ανάγκες μιας γεωργικής εκμετάλλευσης σε ισχύ. Με απλά λόγια, το TEReS είναι το εργαλείο που επιχειρεί να απαντήσει στο βασικό ερώτημα του παραγωγού: «Με τις εκτάσεις και τις καλλιέργειες που έχω, πόσους ίππους τρακτέρ δικαιολογώ;»
Ο υπολογισμός δεν βασίζεται μόνο στα στρέμματα. Λαμβάνονται υπόψη το είδος των καλλιεργειών, η συνολική έκταση, οι εργασίες που πρέπει να πραγματοποιηθούν μέσα στη χρονιά και ο διαθέσιμος χρόνος για την εκτέλεσή τους. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο δύο εκμεταλλεύσεις με αντίστοιχη έκταση μπορεί να καταλήγουν σε διαφορετική αναγκαία ιπποδύναμη.
Στην πράξη, το πρώτο στοιχείο που πρέπει να ζητήσει ο παραγωγός από τον μελετητή είναι το αποτέλεσμα του TEReS σε ίππους. Από εκεί ξεκινά η επιλογή του μηχανήματος. Το πλαίσιο προβλέπει δυνατότητα προσαύξησης έως 10 ίππους σε σχέση με την ισχύ που προκύπτει από τον υπολογισμό, ώστε να μπορεί να επιλεγεί ένα πραγματικό εμπορικό μοντέλο.
Έτσι, εφόσον ο υπολογισμός προσεγγίζει τους 90 ίππους, μπορεί να εξεταστεί μοντέλο περίπου 100 HP. Για τρακτέρ 150 HP, η τεκμηριωμένη ανάγκη θα πρέπει να βρίσκεται περίπου στους 140 ίππους, ενώ για ένα μηχάνημα 200 HP θα πρέπει η εκμετάλλευση να δικαιολογεί ανάγκες κοντά στους 190 ίππους.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δημιουργείται αυτομάτως δικαίωμα αγοράς. Ένας παραγωγός που επιθυμεί τρακτέρ 150 ίππων δεν μπορεί να το επιλέξει μόνο επειδή θεωρεί ότι ένα μεγαλύτερο μηχάνημα θα τον εξυπηρετήσει καλύτερα, εφόσον οι πραγματικές ανάγκες της εκμετάλλευσής του υπολογίζονται αισθητά χαμηλότερα.
Το ίδιο ισχύει και για τις πολύ υψηλές ιπποδυνάμεις. Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας του τύπου «τόσα στρέμματα αντιστοιχούν σε 200 ίππους». Η έκταση αποτελεί μόνο ένα μέρος του υπολογισμού. Η διάρθρωση της παραγωγής, το είδος των εργασιών και οι ανάγκες των συγκεκριμένων καλλιεργειών μπορούν να αλλάξουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, δεν αρκεί να δικαιολογείται μόνο η ισχύς. Πρέπει να είναι σωστός και ο τύπος του ελκυστήρα σε σχέση με την εκμετάλλευση. Διαφορετικές ανάγκες έχει μια αροτραία εκμετάλλευση και διαφορετικές μια δενδροκομική. Ένα τρακτέρ κατάλληλο για ανοιχτές καλλιέργειες δεν θεωρείται αυτομάτως κατάλληλο για κάθε χρήση σε ελαιώνες, αμπελώνες ή άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες.
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται στην αγορά παρελκομένων. Εκεί θα πρέπει να συμφωνούν τρεις παράγοντες ταυτόχρονα: η ισχύς που δικαιολογεί το TEReS, η ισχύς και ο τύπος του διαθέσιμου τρακτέρ και οι τεχνικές απαιτήσεις του ίδιου του παρελκομένου.
Ένας παραγωγός, για παράδειγμα, μπορεί να διαθέτει τρακτέρ 150 ίππων, αλλά η εκμετάλλευσή του να δικαιολογεί μέσω TEReS ανάγκες 100 ίππων. Η ύπαρξη του μεγαλύτερου τρακτέρ δεν σημαίνει ότι μπορεί να επιδοτηθεί οποιοδήποτε βαρύτερο ή ισχυρότερο παρελκόμενο.
Ισχύει όμως και το αντίστροφο. Εάν το TEReS δικαιολογεί υψηλότερη ισχύ, αλλά ο ελκυστήρας που υπάρχει στην εκμετάλλευση είναι μόλις 100 HP, δεν μπορεί να δηλωθεί ως συμβατό ένα παρελκόμενο που, σύμφωνα με τον κατασκευαστή, απαιτεί κατ’ ελάχιστον 120 ή 130 ίππους.
Για αυτόν τον λόγο ο παραγωγός πρέπει να γνωρίζει από την αρχή με ποιο συγκεκριμένο τρακτέρ θα συνεργάζεται κάθε παρελκόμενο. Σε μια μεικτή εκμετάλλευση μπορεί, για παράδειγμα, να υπάρχει ένας ελκυστήρας για τις αροτραίες καλλιέργειες και ένας δεύτερος, μικρότερος, για τις δενδρώδεις. Η τεχνική τεκμηρίωση θα πρέπει να δείχνει σε ποιον από τους δύο προσαρμόζεται κάθε μηχάνημα.
Πριν δοθεί οποιαδήποτε προκαταβολή ή κλειστεί αγορά, ο αγρότης πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει με τον μελετητή του πόσους ίππους δικαιολογεί η εκμετάλλευση, ποιος τύπος ελκυστήρα είναι επιλέξιμος, τι ισχύει για τα τρακτέρ που ήδη διαθέτει και ποια παρελκόμενα μπορούν να ενταχθούν στον φάκελο.
Από την αντιπροσωπεία, αντίστοιχα, δεν αρκεί πλέον μια απλή οικονομική προσφορά. Χρειάζεται σαφής αναφορά στο ακριβές μοντέλο, στις τεχνικές προδιαγραφές και, ειδικά στα παρελκόμενα, στην ελάχιστη και μέγιστη απαιτούμενη ιπποδύναμη.
Η λεπτομέρεια αυτή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Άλλο είναι ένα παρελκόμενο που ο κατασκευαστής δίνει για εύρος 90 έως 120 ίππων και άλλο ένα που απαιτεί κατ’ ελάχιστον 120 ίππους. Η διαφορά μπορεί να καθορίσει αν το μηχάνημα θεωρείται κατάλληλο ή όχι για την επένδυση.
Στα αναρτώμενα μηχανήματα θα πρέπει να εξετάζεται επίσης το βάρος και η ανυψωτική ικανότητα του τρακτέρ, ενώ στα ψεκαστικά έχει σημασία και το συνολικό βάρος όταν η δεξαμενή είναι γεμάτη. Στα συρόμενα παρελκόμενα εξετάζονται οι απαιτήσεις έλξης και στα δενδροκομικά μηχανήματα οι διαστάσεις και η δυνατότητα ασφαλούς κίνησης μέσα στη φυτεία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ύπαρξη ενός ή περισσότερων υφιστάμενων τρακτέρ. Ο παραγωγός θα πρέπει να δηλώσει εξαρχής στον μελετητή όλους τους ελκυστήρες της εκμετάλλευσης, την ηλικία, την ισχύ και τον τύπο τους, καθώς το καθεστώς του υπάρχοντος εξοπλισμού μπορεί να επηρεάσει την επιλεξιμότητα μιας νέας αγοράς.
Η βασική αλλαγή για τον παραγωγό είναι επομένως η σειρά με την οποία πρέπει να σχεδιάσει την επένδυση. Πρώτα εξετάζεται η εκμετάλλευση και το αποτέλεσμα του TEReS, στη συνέχεια προσδιορίζονται οι κατάλληλοι ίπποι και ο τύπος του μηχανήματος και μόνο τότε αναζητούνται οι προσφορές από την αγορά.
Στα νέα Σχέδια Βελτίωσης δεν αρκεί ένα τρακτέρ ή ένα παρελκόμενο να θεωρείται χρήσιμο. Θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι είναι τεχνικά κατάλληλο, αναγκαίο για τη συγκεκριμένη παραγωγική δραστηριότητα και συμβατό με τις πραγματικές ανάγκες της εκμετάλλευσης.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις