Η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur ανοίγει νέο παράθυρο ευκαιρίας για τους εξαγωγείς βοείου κρέατος από τις χώρες της Mercosur, εισάγοντας νέα ετήσια ποσόστωση 99.000 τόνων και σημαντική μείωση δασμών. Αντίθετα, για τους κλάδους των σιτηρών και των ελαιούχων σπόρων, οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες, καθώς βασικά προϊόντα όπως η σόγια και το σογιάλευρο ήδη εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς δασμούς.
Παρότι η συμφωνία απέχει ακόμη από την πλήρη εφαρμογή της, στη Βραζιλία έγινε δεκτή με αισιοδοξία από τους εξαγωγείς κρέατος, την ώρα που παράγοντες της αγοράς σιτηρών και ελαιούχων σπόρων δήλωσαν στο Fastmarkets ότι δεν αναμένουν ουσιαστικές αλλαγές στο άμεσο διάστημα.
Η συμφωνία απαιτεί τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να ολοκληρωθεί τυπικά, ενώ εκτιμάται ότι θα υπογραφεί στις 17 Ιανουαρίου. Στη συνέχεια, θα χρειαστεί έγκριση από τα κοινοβούλια όλων των κρατών-μελών της Mercosur: Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη. Η ΕΕ αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Mercosur, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 17% του συνολικού εμπορίου της το 2024.
Νέα ποσόστωση και μειωμένοι δασμοί για το βοδινό κρέας
Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, οι χώρες της Mercosur θα μπορούν να εξάγουν συνολικά έως 99.000 τόνους βοείου κρέατος ετησίως προς την ΕΕ, με αρχικό δασμό 7,5%. Σήμερα, οι εξαγωγές βοείου κρέατος της Βραζιλίας προς την ευρωπαϊκή αγορά επιβαρύνονται με δασμούς 20% ή 12,5%, ανάλογα με το προϊόν. Οι δασμοί αυτοί προβλέπεται να καταργηθούν μετά την υπογραφή της συμφωνίας.
Ο δασμός 20% συνδέεται με την ποσόστωση «Hilton», που αφορά εισαγωγές βοείου κρέατος υψηλής ποιότητας, με την Αργεντινή και τη Βραζιλία να αποτελούν βασικούς προμηθευτές, με ποσοστώσεις 29.500 τόνων και 10.000 τόνων αντίστοιχα. Η ένωση εξαγωγέων βοείου κρέατος της Βραζιλίας (ABIEC) ανέφερε στο Fastmarkets ότι θα εκδώσει επίσημη ανακοίνωση την επόμενη εβδομάδα.
Η επίδραση των κινεζικών μέτρων και η πιθανή ανακατεύθυνση ροών
Σύμφωνα με τον αναλυτή της Safras & Mercado, Fernando Henrique Iglesias, οι εμπορικές ροές βοείου κρέατος ήδη επηρεάζονται από πρόσφατα κινεζικά μέτρα «διασφάλισης» που επιβάλλουν ποσοστώσεις εισαγωγών και δασμούς για ποσότητες που υπερβαίνουν προκαθορισμένα όρια. Όπως σημείωσε, η συμφωνία ΕΕ–Mercosur αναμένεται να προσδώσει μεγαλύτερη αξία στις βραζιλιάνικες εξαγωγές, καθώς η ΕΕ συνήθως πληρώνει υψηλότερη τιμή ανά τόνο.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι συνθήκες στην ευρωπαϊκή κτηνοτροφία βρίσκονται σε «σαφή πτώση», γεγονός που θα μπορούσε να ενισχύσει τις ανάγκες εισαγωγών και να συμβάλει σε αύξηση των βραζιλιάνικων εξαγωγών, αν και, όπως ανέφερε, δεν αναμένεται «ιδιαίτερα μεγάλη» ενίσχυση.
Αντίστοιχα, η αναλύτρια ζωικών πρωτεϊνών της StoneX, Larissa Alvarez, ανέφερε ότι η συμφωνία δημιουργεί ευκαιρίες μετά τα κινεζικά μέτρα, καθώς μέρος των ποσοτήτων που μένει εκτός του κινεζικού ορίου θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε αγορές που πληρώνουν καλύτερα, όπως ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Όπως εκτίμησε, σε ένα περιβάλλον σταθερής παγκόσμιας ζήτησης και με τους τρεις μεγαλύτερους παραγωγούς –Βραζιλία, ΗΠΑ και Αυστραλία– να μειώνουν την παραγωγή τους, νέες αγορές όπως η Ευρώπη θα μπορούσαν να προσφέρουν πρόσθετη στήριξη ή και ανοδική πίεση στις τιμές το 2026.
Πουλερικά: Νέα ποσόστωση χωρίς δασμούς
Στην αγορά πουλερικών, η συμφωνία δεν μεταβάλλει την υφιστάμενη ποσόστωση μεταξύ Βραζιλίας και ΕΕ: 15.050 τόνοι παραμένουν αδασμολόγητοι, ενώ για ποσότητες που υπερβαίνουν το όριο προβλέπεται επιβάρυνση 1.024 ευρώ ανά τόνο.
Ωστόσο, εισάγεται νέα αδασμολόγητη ποσόστωση 180.000 τόνων για όλες τις χώρες της Mercosur συνολικά, η οποία θα εφαρμοστεί σταδιακά σε έξι ίσα ετήσια στάδια, με αύξηση των επιτρεπόμενων όγκων έως ότου επιτευχθεί το ετήσιο ανώτατο όριο.
Η Brazilian Animal Protein Association (ABPA) ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι η συμφωνία αποτελεί βήμα προς μεγαλύτερη εμπορική προβλεψιμότητα και ισχυρότερες σχέσεις μεταξύ των δύο μπλοκ, με σταδιακές και σαφώς καθορισμένες επιπτώσεις στον κλάδο της ζωικής πρωτεΐνης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα θετικά οικονομικά αποτελέσματα θα έρθουν προοδευτικά, με βάση το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, υπό αυστηρή συμμόρφωση με υγειονομικούς και κανονιστικούς όρους, καθώς και με κανόνες διασφάλισης.
Η αναλύτρια Juliana Pila από την Scot ανέφερε στο Fastmarkets ότι η συμφωνία βελτιώνει την πρόσβαση και ενισχύει την προβλεψιμότητα για τη βραζιλιάνικη αγορά πουλερικών, η οποία αποτελεί ήδη σταθερό προμηθευτή της ΕΕ. Τόνισε, ωστόσο, ότι οι ποσοστώσεις δεν αναμένεται να οδηγήσουν σε μεγάλη αύξηση των εξαγωγών, καθώς τα αυστηρά υγειονομικά και περιβαλλοντικά πρότυπα αποκλείουν ορισμένες εταιρείες από την αγορά.
Περιορισμένες συνέπειες για σιτηρά και ελαιούχους σπόρους
Για τους κλάδους των σιτηρών και των ελαιούχων σπόρων, η εικόνα παραμένει σχεδόν αμετάβλητη. Η Brazilian Association of Vegetable Oil Industries (Abiove) ανέφερε στο Fastmarkets ότι η ΕΕ εφαρμόζει ήδη μηδενικούς δασμούς στις εισαγωγές σόγιας και σογιάλευρου από τη Βραζιλία εδώ και πολλά χρόνια, χωρίς να έχει υπάρξει πρόσφατη αλλαγή. Όπως υπογράμμισε, η συμφωνία δεν μεταβάλλει το δασμολογικό καθεστώς για τα δύο αυτά προϊόντα, καθώς δεν προβλέπονται στάδια μείωσης ή κατάργησης δασμών.
Η ένωση εξαγωγέων σιτηρών και ελαιούχων της Βραζιλίας (Anec) δεν είχε σχολιάσει μέχρι στιγμής τις εξελίξεις. Από την πλευρά της, η αναλύτρια της AgRural, Daniele Siqueira, δήλωσε ότι απαιτείται αναμονή, καθώς η συμφωνία δεν θα τεθεί άμεσα σε πλήρη ισχύ λόγω των πρόσθετων γραφειοκρατικών βημάτων, εκτιμώντας ότι ο άμεσος αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος «στην πράξη».
Αντιδράσεις στην Αργεντινή και επιφυλάξεις για τα οφέλη
Στην Αργεντινή, ο ανεξάρτητος αναλυτής Javier Preciado Patiño υποστήριξε ότι το γεωπολιτικό πλαίσιο στο οποίο σχεδιάστηκε η συμφωνία διαφέρει από το σημερινό και χαρακτήρισε την εμπορική ένωση ως ιδιαίτερα γραφειοκρατική σε τέτοιου τύπου συμφωνίες. Όπως είπε στο Fastmarkets, οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων της Αργεντινής κατευθύνονται σε άλλες αγορές, όπως το Βιετνάμ, η Ινδία, η Κίνα, η Μέση Ανατολή, η Αφρική, η Νοτιοανατολική Ασία, η Λατινική Αμερική, ενώ εκτίμησε ότι διμερείς συμφωνίες με χώρες όπως οι ΗΠΑ ή η Ινδία θα ήταν πιο ωφέλιμες.
Ο ίδιος σημείωσε ότι «αν είναι βολικό για τη Βραζιλία, δεν είναι για την Αργεντινή», καθώς οι δύο χώρες ανταγωνίζονται σε κρέας, δημητριακά και ελαιούχους σπόρους. Παρ’ όλα αυτά, η αντίδραση στην Αργεντινή χαρακτηρίστηκε συνολικά θετική, με παραγωγούς και εκπροσώπους της βιομηχανίας να χαιρετίζουν την πρόοδο.
Ο πρόεδρος του επιμελητηρίου σύνθλιψης και εξαγωγών ελαιούχων σπόρων της χώρας (Ciara-CEC), Gustavo Idigoras, δήλωσε ότι η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να εγκρίνει τη συμφωνία αποτελεί θετική εξέλιξη, σημειώνοντας ότι παραμερίστηκαν «πολιτικές προκαταλήψεις χωρίς οικονομική βάση». Όπως πρόσθεσε, για τον κλάδο των δημητριακών και των ελαιούχων οι άμεσες ωφέλειες είναι περιορισμένες, ενώ η κατάργηση δασμών για το σογιέλαιο και το ηλιέλαιο προβλέπεται από το έβδομο έτος εφαρμογής και για το βιοντίζελ από το δέκατο. Τόνισε, ωστόσο, ότι η συμφωνία έχει κανονιστική αξία, καθώς ενισχύει την προβλεψιμότητα στους ευρωπαϊκούς κανόνες για το περιβάλλον, τα κοινωνικά και τα υγειονομικά πρότυπα.
Το Argentine Agribusiness Council ανέφερε ότι ελπίζει σε ταχεία επικύρωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και κάλεσε τα κοινοβούλια των χωρών της Mercosur να πράξουν το ίδιο, ώστε η εφαρμογή να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατό.
Αντιδράσεις στην Ευρώπη και οι ενστάσεις των αγροτών
Στην Ευρώπη, οι αγρότες –ιδίως στη Γαλλία– έχουν εκφράσει εδώ και καιρό αντιδράσεις απέναντι στη συμφωνία, εκτιμώντας ότι θα επηρεάσει την τοπική αγροτική παραγωγή.
Σε ανακοίνωσή της, η ευρωπαϊκή οργάνωση αγροτών Copa τόνισε ότι, παρά τις τελευταίες προσαρμογές στα πρόσθετα μέτρα διασφάλισης, οι οργανώσεις αγροτών και αγροτικών συνεταιρισμών παραμένουν «ενωμένες» στην κριτική τους απέναντι σε μια συμφωνία που, όπως σημειώνουν, εξακολουθεί να είναι «θεμελιωδώς ανισόρροπη και προβληματική» στον πυρήνα της.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις