Με τροποποιήσεις στο εθνικό πλαίσιο άμεσων ενισχύσεων και τρεις σαφείς παρεμβάσεις στο Συμβούλιο AgriFish, το Βουκουρέστι επιχειρεί να μειώσει τη γραφειοκρατία για τους αγρότες και να επηρεάσει τις ευρωπαϊκές ισορροπίες σε ΚΑΠ, CBAM και γαλακτοκομικά.
Το Υπουργείο Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ρουμανίας (Ministry of Agriculture and Rural Development of Romania), μέσω της Διαχειριστικής Αρχής για το PNDR και το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023–2027, έθεσε σε δημόσια διαβούλευση σχέδιο διατάγματος που τροποποιεί το Διάταγμα αρ. 106/2024. Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να απαντήσει σε ένα επαναλαμβανόμενο παράπονο της ρουμανικής υπαίθρου: ότι η πρόσβαση στις ενισχύσεις συχνά χάνεται μέσα σε ασάφειες, ερμηνευτικές αποκλίσεις και διοικητικό βάρος που δεν αντανακλά την πραγματικότητα των εκμεταλλεύσεων.
Στον πυρήνα της ρύθμισης βρίσκεται ο σαφής καθορισμός της περιόδου υποβολής αιτήσεων πληρωμής για την εκστρατεία του 2026, η αποσαφήνιση εννοιών όπως η γεωργική δραστηριότητα, η αγρανάπαυση και οι μόνιμες καλλιέργειες, καθώς και η απλούστευση των όρων για τον ορισμό του «ενεργού αγρότη». Οι αλλαγές αυτές δεν έχουν απλώς τεχνικό χαρακτήρα· επιδιώκουν να περιορίσουν τις γκρίζες ζώνες που, στην πράξη, μεταφράζονται σε καθυστερήσεις πληρωμών και αυξημένο κίνδυνο κυρώσεων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αναθεώρηση των οικολογικών προγραμμάτων (eco-schemes). Το σχέδιο προβλέπει προσαρμογές που μειώνουν τον διοικητικό φόρτο και διευρύνουν την πρόσβαση στη στήριξη, ιδίως για μικρές εκμεταλλεύσεις και αγρότες χωρίς ζωικό κεφάλαιο, ενώ επικαιροποιούνται οι κανόνες της συνδεδεμένης στήριξης τόσο στη φυτική όσο και στη ζωική παραγωγή, με επέκταση του καταλόγου επιλέξιμων καλλιεργειών στον τομέα των φρούτων. Πρόκειται για μια στροφή που αναγνωρίζει ότι η περιβαλλοντική φιλοδοξία της ΚΑΠ δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την πρακτική δυνατότητα συμμόρφωσης στο χωράφι.
«Προτείνουμε σαφέστερους, απλούστερους και πιο εύκολα εφαρμόσιμους κανόνες, ώστε η ευρωπαϊκή στήριξη να φτάνει αποτελεσματικά στους αγρότες», τόνισε ο Υπουργός Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, Florin‑Ionuţ Barbu. Όπως σημείωσε, οι προσαρμογές «προέρχονται από τον διάλογο με το γεωργικό περιβάλλον» και από την ανάγκη ευθυγράμμισης των ευρωπαϊκών πολιτικών με τις ιδιαιτερότητες των ρουμανικών εκμεταλλεύσεων.
Η εσωτερική αυτή μεταρρύθμιση συνοδεύτηκε από μια πιο αιχμηρή τοποθέτηση στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο Συμβούλιο AgriFish Council, το Βουκουρέστι κατέθεσε τρεις σαφείς απαιτήσεις. Πρώτον, την διατήρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής δομημένης σε δύο πυλώνες, με επαρκή προϋπολογισμό και χωρίς κατάργηση του Πυλώνα 2, υπογραμμίζοντας ότι τα αυξανόμενα πρότυπα συμμόρφωσης οφείλουν να συνοδεύονται από ανάλογη χρηματοδότηση. Η θέση αυτή εγγράφεται στη συζήτηση για το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και τα όρια αντοχής της αγροτικής πολιτικής.
Δεύτερον, μαζί με την Αυστρία, η Ρουμανία ζήτησε την αναστολή εφαρμογής του Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) στα λιπάσματα, με επέκταση σε όλους τους τύπους που χρησιμοποιούνται στη γεωργία και όχι μόνο στην αμμωνία και την ουρία. Το επιχείρημα είναι οικονομικό και άμεσα μετρήσιμο: η ενσωμάτωση του κόστους άνθρακα στις εισαγωγές λιπασμάτων αυξάνει το κόστος παραγωγής και υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα των Ευρωπαίων αγροτών, με δυνητικές επιπτώσεις στην επισιτιστική ασφάλεια. Η ρουμανική τοποθέτηση επιδιώκει μια «ισορροπημένη προσέγγιση», όπου η περιβαλλοντική προστασία δεν μετακυλίεται μονομερώς στον πρωτογενή τομέα.
Τρίτον, σε σύμπραξη με Ιταλία και Σλοβακία, ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η εκπόνηση έκτακτου ευρωπαϊκού σχεδίου στήριξης για τον γαλακτοκομικό τομέα. Η πρόταση περιλαμβάνει εργαλεία χρηματοοικονομικής αποζημίωσης για τον περιορισμό της παραγωγής, στήριξη για την ιδιωτική αποθεματοποίηση και ενισχυμένη προώθηση ποιοτικών προϊόντων, ως απάντηση σε συστημικές κρίσεις που συμπιέζουν τις τιμές και τα περιθώρια των παραγωγών.
Συνολικά, το πακέτο παρεμβάσεων αποτυπώνει μια διττή στρατηγική απλούστευση και προσαρμογή στο εθνικό επίπεδο, διαπραγμάτευση και συμμαχίες στο ευρωπαϊκό. Η επιτυχία της δεν θα κριθεί από τη ρητορική, αλλά από το αν οι κανόνες θα μεταφραστούν σε ταχύτερες πληρωμές, μειωμένη γραφειοκρατία και προβλέψιμο κόστος παραγωγής. Εκεί, στο σημείο όπου η πολιτική συναντά την καθημερινότητα της εκμετάλλευσης, θα φανεί αν η νέα ισορροπία μπορεί να σταθεί.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις