Νέο τοπίο για τους παραγωγούς στις λαϊκές αγορές

Η σημαντικότερη τομή για τον αγροτικό κόσμο αφορά τον πλήρη ψηφιακό μετασχηματισμό των λαϊκών αγορών. Όλοι οι παραγωγοί υποχρεούνται πλέον να απογραφούν στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα «Ανοιχτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.), στο οποίο θα καταγράφονται ψηφιακά οι άδειές τους και οι θέσεις που κατέχουν. Παράλληλα, καταργείται η γραφειοκρατική υποχρέωση της καθημερινής δήλωσης στοιχείων στο σύστημα, μια κίνηση που μειώνει τον διοικητικό φόρτο για τον αγρότη και απαλείφει τα σχετικά πρόστιμα που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Στον τομέα της κατανομής των θέσεων, το νομοσχέδιο εισάγει τη διαδικασία της ηλεκτρονικής κλήρωσης μέσω του Ο.Π.Σ.Α.Α. για περιπτώσεις όπου περισσότεροι του ενός παραγωγοί διεκδικούν την ίδια θέση. Αυτό στοχεύει στη διασφάλιση της διαφάνειας και της ισονομίας στην πρόσβαση στα σημεία πώλησης. Επιπλέον, θεσπίζεται η δυνατότητα απόδοσης έως και του 10% των θέσεων κάθε αγοράς σε παραγωγούς για την κάλυψη εποχικών αναγκών (διάρκειας έως 6 μηνών), επιτρέποντας σε αγρότες με προϊόντα περιορισμένης χρονικής διάρκειας να έχουν νόμιμη πρόσβαση στην αγορά χωρίς μόνιμη δέσμευση θέσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διεύρυνση των δικαιούχων, καθώς πλέον δίνεται η δυνατότητα χορήγησης άδειας παραγωγού πωλητή και σε ιδιοκτήτες μικρών τυροκομικών επιχειρήσεων, ακόμη και αν δεν είναι οι ίδιοι κτηνοτρόφοι. Η ρύθμιση αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη διάθεση τοπικών μεταποιημένων προϊόντων απευθείας στον καταναλωτή. Επίσης, η θεσμοθέτηση ειδικών «Λαϊκών Αγορών Παραγωγών», όπου θα δραστηριοποιούνται αποκλειστικά αγρότες, ενισχύει τον ρόλο του πρωτογενούς τομέα και μειώνει την απόσταση από το χωράφι στο ράφι.

Τέλος, επανακαθορίζεται το πλαίσιο των ημερήσιων τελών, τα οποία θα υπολογίζονται με βάση τις ημέρες προσέλευσης και το μήκος του πάγκου. Παρότι θεσπίζεται ένα ελάχιστο μηνιαίο καταβλητέο ποσό (80% του αναλογούντος τέλους), το σύστημα γίνεται πιο δίκαιο για όσους χρησιμοποιούν μικρότερους χώρους. Ταυτόχρονα, το κράτος αποκτά το δικαίωμα να επιβάλλει κυρώσεις σε Δήμους και Περιφέρειες που καθυστερούν να προκηρύξουν κενές θέσεις, διασφαλίζοντας ότι οι παραγωγοί δεν θα μένουν εκτός αγοράς λόγω διοικητικής αδράνειας.