Την ανάγκη άμεσης αναθεώρησης της στρατηγικής αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο αναδεικνύουν με υπόμνημά τους ακαδημαϊκοί και γενετιστές του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι επιβλέπουν το πρόγραμμα γενετικών πόρων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη συγκεκριμένη φυλή.
Όπως επισημαίνουν, το πρόβατο Λέσβου δεν αποτελεί απλώς μια μονάδα παραγωγής του πρωτογενούς τομέα, αλλά έναν πολύτιμο αυτόχθονα ζωικό γενετικό πόρο, διαμορφωμένο μέσα από αιώνες προσαρμογής στο ιδιαίτερο περιβάλλον του Βορείου Αιγαίου. Η μέχρι σήμερα εφαρμογή της μαζικής θανάτωσης ως βασικού μέτρου ελέγχου της νόσου έχει οδηγήσει ήδη στην απώλεια περίπου 10.000 ζώων, γεγονός που εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τη διατήρηση της γενετικής ποικιλότητας.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η υψηλή πυκνότητα των εκτροφών, ιδιαίτερα στο βορειοδυτικό τμήμα του νησιού, περιορίζει την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης πρακτικής, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο δραστικής συρρίκνωσης του πληθυσμού. Παράλληλα, επικαλούνται την εμπειρία της Μεγάλης Βρετανίας το 2001, όπου η αντίστοιχη πολιτική οδήγησε στη θανάτωση 6,5 εκατομμυρίων ζώων, με σημαντικές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες και έντονη κριτική ως προς τη βιωσιμότητά της.
Εμβολιασμός ως στρατηγική επιβίωσης
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η υιοθέτηση μιας συνδυαστικής προσέγγισης που θα περιλαμβάνει εμβολιασμό, βιοεπιτήρηση και στοχευμένες θανατώσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στρατηγική «εμβολιασμός για επιβίωση» (vaccinate-to-live), η οποία θεωρείται πιο αποτελεσματική σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση εκτροφών, καθώς περιορίζει την εξάπλωση της νόσου και μειώνει τις απώλειες για τους κτηνοτρόφους και την τοπική οικονομία. Αντίστοιχη πρακτική έχει ήδη εφαρμοστεί στην Κύπρο.
Καθοριστικής σημασίας, ωστόσο, θεωρείται ο σωστός σχεδιασμός του εμβολιασμού, με βάση κρίσιμες παραμέτρους όπως ο χρόνος έναρξης, η γεωγραφική κάλυψη και η ένταση των παρεμβάσεων. Για τον σκοπό αυτό, ζητείται άμεση ανάλυση των επιδημιολογικών δεδομένων από εξειδικευμένους επιστήμονες, σε συνεργασία με τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές.
Εμβόλια DIVA και ευρωπαϊκό πλαίσιο
Οι υπογράφοντες το υπόμνημα προκρίνουν ειδικά τη χρήση εμβολίων τύπου DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals), τα οποία επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ μολυσμένων και εμβολιασμένων ζώων μέσω ανίχνευσης συγκεκριμένων πρωτεϊνών. Η μέθοδος αυτή διασφαλίζει την ανοσοπροστασία των κοπαδιών, χωρίς να υπονομεύει την επιδημιολογική επιτήρηση.
Η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για την υγεία των ζώων (Κανονισμός ΕΕ 2016/429), το οποίο προβλέπει πιο ευέλικτες στρατηγικές, ιδίως σε περιπτώσεις όπου απειλούνται σπάνιες φυλές και η γενετική ποικιλότητα. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το κόστος των μαζικών θανατώσεων και της ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου είναι ιδιαίτερα υψηλό για το κράτος.
Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι η προστασία της φυλής προβάτου Λέσβου αποτελεί ζήτημα όχι μόνο ζωικής υγείας, αλλά και διατήρησης των γενετικών πόρων, ενίσχυσης της επισιτιστικής ασφάλειας και θωράκισης του πρωτογενούς τομέα. Το κρίσιμο επόμενο βήμα, όπως τονίζουν, είναι η άμεση λήψη πολιτικής απόφασης για την εφαρμογή της στρατηγικής του εμβολιασμού DIVA.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις