Η καλλιέργεια σιτηρών στην Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολυεπίπεδη κρίση, όπου η κλιματική αλλαγή, το αυξημένο κόστος παραγωγής και οι διεθνείς συνθήκες διαμορφώνουν ένα αβέβαιο περιβάλλον για παραγωγούς και καταναλωτές.
Η κλιματική αλλαγή πλήττει ήδη τον πρωτογενή τομέα. Οι πρόσφατες ξηρασίες σε συνδυασμό με ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν αυξήσει το κόστος καλλιέργειας, ενώ οι αγρότες αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην καταβολή ενωσιακής βοήθειας. Παράλληλα, το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό, με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης να αναγνωρίζει ότι οι αγρότες βρίσκονται υπό πίεση τόσο από το υψηλό κόστος όσο και από τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Μετά το 2015 οι ζημιές στις καλλιέργειες σιτηρών έχουνε πολλαπλασιαστεί αυξάνοντας το κίνδυνο βιωσιμότητας αλλά και το κίνδυνο απώλειας αυτάρκειας στο σκληρό σίτο.
Στο διεθνές πεδίο, η πρόσφατη επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur προσθέτει νέες πιέσεις. Η συμφωνία προβλέπει την αδασμολόγητη εισαγωγή 60.000 τόνων ρυζιού από χώρες της Λατινικής Αμερικής μέσα σε πέντε χρόνια. Ήδη, οι Έλληνες παραγωγοί ρυζιού -η Ελλάδα είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στην Ευρώπη- βλέπουν την τιμή πώλησης να υποχωρεί στα 0,22 ευρώ το κιλό, το μισό της τιμής του προηγούμενου έτους, λόγω του ανταγωνισμού από ασιατικές και ουκρανικές εισαγωγές. Επίσης η ακύρωση του ανώτερου ορίου ποσοτήτων εισαγωγής (500.000 τόννους) από Ουκρανία θα πιέσει περισσότερο την οικονομική βιωσιμότητα των παραγωγών και θα μειώσει τις εξαγωγές σκληρού σίτου από τη χώρας μας.
Οι συνέπειες για τους καταναλωτές είναι ήδη ορατές. Η μείωση της εγχώριας παραγωγής και η πίεση στις τιμές παραγωγού δημιουργούν ένα περιβάλλον ακρίβειας, καθώς το κόστος της πρώτης ύλης μετακυλίεται στο τελικό προϊόν. Πολλοί παραγωγοί, αναφέρουν ότι ήδη εγκαταλείπουν τα χωράφια τους αναζητώντας άλλες εργασίες.
Η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές, σε συνδυασμό με την αδυναμία σχεδιασμού που προκαλεί η κλιματική κρίση, καθιστά την αλυσίδα εφοδιασμού ευάλωτη, με τον τελικό καταναλωτή να καλείται να απορροφήσει τις συνέπειες μιας πολυεπίπεδης πίεσης που ξεκινά από το χωράφι και φτάνει στο ράφι.
Δ. Μπιλαλης, Καθηγητής Βιολογικής Γεωργίας ΓΠΑ.
Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του έργου Ευδόκιμο Αγρο-οικολογικό Ζωντανό εργαστήριο (THALLA), που έλαβε χρηματοδότηση στο πλαίσιο του Horizon Europe Project ECO-READY (No 101084201) με συντονιστή το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Εργαστήριο Οργανωσιακής Καινοτομίας και Συστημάτων Διοίκησης/ORIMAS Lab) σε συνεργασία με την Ένωση Εργαζόμενων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) και την Ένωση Αγροτών FARMERS UNION. Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που εκφράζονται είναι αποκλειστικά των συγγραφέων και δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών των συγγραφέων από τον φορέα χρηματοδότησης, την Ευρωπαϊκή Ένωση, ή την σύμπραξη του ECO-READY και του THALLA.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις