Η αντίστροφη μέτρηση για την ενίσχυση στα λιπάσματα δεν ξεκινά από την πληρωμή, αλλά από την πλατφόρμα. Και όσο η ενεργοποίησή της μεταφέρεται χρονικά, τόσο απομακρύνεται και το ενδεχόμενο να γίνει η πρώτη πίστωση στα μέσα Ιουνίου, όπως προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός.
Πλέον, το πρώτο κύμα πληρωμών οδηγείται προς τα τέλη του μήνα. Η καθυστέρηση συνδέεται με τη σειρά προτεραιότητας που έχει δοθεί στην ενίσχυση de minimis για τη μηδική, μετά την οποία αναμένεται να ανοίξει και η διαδικασία για τα λιπάσματα. Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, η πλατφόρμα θα πρέπει να ενεργοποιηθεί το αργότερο έως το τέλος της εβδομάδας.
Το σχήμα στήριξης προβλέπει επιδότηση 15% επί των τιμολογίων αγοράς λιπασμάτων, με ισχύ από τις 15 Μαρτίου. Η πρώτη πληρωμή αφορά τα τιμολόγια Μαρτίου και Απριλίου και, σύμφωνα με όσα είχαν παρουσιαστεί από τον διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή, στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά, είχε τοποθετηθεί εντός Ιουνίου.
Η μετάθεση της πλατφόρμας, ωστόσο, αλλάζει και τον πρακτικό χρόνο καταβολής. Έτσι, αντί για τα μέσα Ιουνίου, η πρώτη πίστωση εκτιμάται πλέον ότι θα πραγματοποιηθεί προς το τέλος του μήνα.
Η διαδικασία που σχεδιάζεται από την ΑΑΔΕ βασίζεται στην ηλεκτρονική καταχώρηση των τιμολογίων από τους παραγωγούς. Μετά την υποβολή, θα ακολουθούν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι και στη συνέχεια τα ποσά θα πιστώνονται απευθείας στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων.
Το χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνει ακόμη δύο πληρωμές. Η δεύτερη αναμένεται στα μέσα Ιουλίου και θα αφορά τα τιμολόγια Μαΐου και Ιουνίου. Η τρίτη έχει προγραμματιστεί για τα μέσα Σεπτεμβρίου, καλύπτοντας τα τιμολόγια Ιουλίου και Αυγούστου.
Η στήριξη στα λιπάσματα είχε ανακοινωθεί από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ως μέρος των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους παραγωγής, η οποία συνδέεται με τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η καθυστέρηση στην εφαρμογή του μέτρου, όμως, μεταφέρει χρονικά και την ανάσα ρευστότητας που αναμένουν οι παραγωγοί.
Στο ίδιο πεδίο κινείται και η ευρωπαϊκή ατζέντα. Την Παρασκευή 12 Ιουνίου η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει το Action Plan για τα λιπάσματα, με μέτρα που αφορούν τη ρευστότητα των αγροτικών επιχειρήσεων μέσω ΠΑΑ, την ευελιξία στις άμεσες ενισχύσεις του 2026, την αξιοποίηση οικολογικών σχημάτων και το Αποθεματικό Κρίσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν έχει αναφέρει ότι η άμεση κατανομή του Αποθεματικού Κρίσης προς τα κράτη-μέλη αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τα 400 εκατ. ευρώ.
Στις άμεσες ενισχύσεις, η Κομισιόν προκρίνει μεγαλύτερη ευελιξία στις προκαταβολές, ώστε οι αγρότες να μπορούν να ανταποκριθούν σε υποχρεώσεις προς τράπεζες και προμηθευτές εισροών. Από το 2025 έχει ήδη ενσωματωθεί στα νομικά κείμενα της ΚΑΠ η δυνατότητα ετήσιων προκαταβολών έως 70%, αντί του συνήθους 50%.
Για την Ελλάδα, εφόσον το ΟΣΔΕ ανοίξει στα μέσα Ιουνίου, πιο εφαρμόσιμη δείχνει η επιλογή πληρωμής προκαταβολών με περιορισμένη γραφειοκρατική επιβάρυνση, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί το σύνολο των διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων πριν από την προκαταβολή. Οι έλεγχοι, πάντως, θα πρέπει να γίνουν πριν από την εξόφληση.
Στο τραπέζι παραμένει και έκτακτο μέτρο ρευστότητας μέσω ΠΑΑ, με μορφή επιδότησης ανά στρέμμα, στα πρότυπα των Μέτρων 21, 22 και 23. Ο σχετικός σχεδιασμός αναμένεται να οριστικοποιηθεί μέσα στον Ιούνιο, ενώ ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της χρηματοδότησης και του χρόνου πρόσβασης των αγροτών στα ποσά.
Ακόμη και με το πιο αισιόδοξο σενάριο, η συγκεκριμένη ρευστότητα εκτιμάται ότι θα φτάσει στους παραγωγούς προς τα τέλη του 2026, παρότι προορίζεται για τη στήριξη των φθινοπωρινών καλλιεργειών.
Η Κομισιόν αναμένεται επίσης να εισηγηθεί την ανάπτυξη νέου οικολογικού σχήματος ή αγροπεριβαλλοντικού μέτρου για αποδοτικότερη λίπανση, μεγαλύτερη χρήση ανακυκλωμένων θρεπτικών συστατικών και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Για την Ελλάδα, μια τέτοια αλλαγή θεωρείται χρονοβόρα. Ήδη υπάρχουν πριμ για ειδική θρέψη και για χρήση λιπασματοδιανομέα ακριβείας μέσω των οικολογικών σχημάτων. Ένα πιθανό σενάριο θα ήταν η αναπροσαρμογή των μοναδιαίων ενισχύσεων, όπως η αύξηση της ειδικής θρέψης στις αροτραίες από 4,5 σε 10 ευρώ ανά στρέμμα και του πριμ λιπασματοδιανομής ακριβείας από 10 σε 20 ευρώ ανά στρέμμα, ποσά που εξακολουθούν να θεωρούνται περιορισμένα σε σχέση με το συνολικό κόστος παραγωγής.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις