Οι έλεγχοι σε Έβρο και Θεσσαλία δεν φαίνεται να ολοκληρώνονται με την εξέταση των γεωπονικών καταστημάτων. Οι πληροφορίες του Agrocapital κάνουν λόγο για σημαντικό αριθμό παραβάσεων και προστίμων, ενώ η έρευνα αναμένεται να επεκταθεί γεωγραφικά και να κινηθεί σε ολόκληρη την εμπορική αλυσίδα των σπόρων.
Νέα δεδομένα προστίθενται στο κύμα ελέγχων για την προέλευση και την ιχνηλασιμότητα των σπόρων, το οποίο αποκάλυψε χθες το Agrocapital. Σύμφωνα με πληροφορίες από γεωπόνους, παραγωγούς και ανθρώπους της αγροτικής αγοράς, τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν κατά τους πρώτους ελέγχους ήταν πολλά, γεγονός που έχει ενισχύσει την ανησυχία στα γεωπονικά καταστήματα και στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις των περιοχών όπου πραγματοποιήθηκαν οι διασταυρώσεις.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει αναλυτική επίσημη ανακοίνωση για τον αριθμό, το συνολικό ύψος ή το είδος των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν. Η εικόνα που μεταφέρεται, ωστόσο, είναι ότι οι ελεγκτικές αρχές δεν περιορίστηκαν σε τυπικές ελλείψεις, αλλά εξέτασαν ολόκληρη τη διαδρομή των σπόρων, από το τιμολόγιο και τον αριθμό της παρτίδας έως το καρτελάκι πιστοποίησης, τον τελικό αγοραστή και την έκταση στην οποία δηλώθηκε ότι χρησιμοποιήθηκε η συγκεκριμένη ποσότητα.
Το επόμενο στάδιο των ελέγχων αναμένεται να αφορά και άλλες περιοχές της χώρας. Πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι οι έλεγχοι σε Έβρο και Θεσσαλία αποτελούν την αρχή μιας ευρύτερης διαδικασίας διασταυρώσεων, η οποία μπορεί να επεκταθεί σε περιοχές με μεγάλη συγκέντρωση αροτραίων καλλιεργειών, όπως το καλαμπόκι, το βαμβάκι, τα σιτηρά και άλλες καλλιέργειες στις οποίες η χρήση πιστοποιημένου σπόρου συνδέεται με παραστατικά, δηλωμένες ποσότητες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με την καταβολή ενισχύσεων.
Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που έθεσαν στο Agrocapital οι αγρότες και οι γεωπόνοι με τους οποίους συνομιλήσαμε αφορά τα σακιά σπόρων που παραχωρούνται δωρεάν από εταιρείες ως δείγματα, προωθητικές ποσότητες ή υλικό για πειραματικές καλλιέργειες.
Η πρακτική αυτή συναντάται, σύμφωνα με μαρτυρίες της αγοράς, τόσο στο καλαμπόκι όσο και στον βαμβακόσπορο. Οι ποσότητες μπορεί να δίνονται για τη δοκιμή ενός νέου υβριδίου ή μιας ποικιλίας σε πραγματικές συνθήκες καλλιέργειας, προκειμένου να αξιολογηθούν η απόδοση, η προσαρμοστικότητα και η συμπεριφορά του φυτικού υλικού σε διαφορετικές εδαφοκλιματικές συνθήκες.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ο παραγωγός καλείται να αποδείξει την προέλευση ολόκληρης της ποσότητας που χρησιμοποιήθηκε στο χωράφι, αλλά για τα δωρεάν σακιά δεν υπάρχει συμβατικό τιμολόγιο αγοράς στο όνομά του. Μπορεί να υπάρχει δελτίο αποστολής, παραστατικό δωρεάν διάθεσης, πρωτόκολλο πειραματικής εγκατάστασης ή καταγραφή από την εταιρεία, όμως δεν είναι σαφές κατά πόσο τα στοιχεία αυτά αναγνωρίζονται με ενιαίο τρόπο από όλες τις ελεγκτικές υπηρεσίες.
Αγρότες που βρέθηκαν αντιμέτωποι με το συγκεκριμένο ζήτημα επικοινώνησαν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, με τις εταιρείες που είχαν διαθέσει το πειραματικό υλικό, ζητώντας τους να παρέμβουν θεσμικά. Οι εταιρείες καλούνται να ενημερώσουν άμεσα το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ, ώστε να αποσαφηνιστεί ποια έγγραφα πρέπει να συνοδεύουν τις δωρεάν ποσότητες και με ποιον τρόπο θα αποδεικνύεται η νόμιμη διάθεσή τους στον παραγωγό.
Η απουσία κοινής και σαφούς διαδικασίας δημιουργεί τον κίνδυνο μια πραγματική και νόμιμη πειραματική καλλιέργεια να αντιμετωπιστεί ως κενό στην αλυσίδα της ιχνηλασιμότητας. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη κάθε δωρεάν σακί να συνοδεύεται από πλήρη στοιχεία, όπως ο αριθμός παρτίδας, η ποσότητα, η ποικιλία ή το υβρίδιο, τα στοιχεία του παραγωγού, το αγροτεμάχιο στο οποίο χρησιμοποιήθηκε και ο σκοπός για τον οποίο παραχωρήθηκε.
Η έκταση των διασταυρώσεων δείχνει ότι οι έλεγχοι δύσκολα θα σταματήσουν στον αγρότη ή στο γεωπονικό κατάστημα. Η διαδικασία αναμένεται να λειτουργήσει ως αλυσιδωτή αντίδραση, καθώς κάθε τιμολόγιο, αριθμός παρτίδας ή απόκλιση στις ποσότητες μπορεί να οδηγήσει στο προηγούμενο στάδιο της αλυσίδας.
Αυτό σημαίνει ότι στο μικροσκόπιο ενδέχεται να βρεθούν επιχειρήσεις επεξεργασίας, τυποποίησης και συσκευασίας σπόρων, σποροπαραγωγικές μονάδες, εισαγωγείς και εταιρείες εμπορίας σπόρων σποράς. Οι αρχές μπορούν να αναζητήσουν εάν οι ποσότητες που δηλώθηκαν ως παραχθείσες, εισαγόμενες ή συσκευασμένες συμφωνούν με τα αποθέματα, τις πωλήσεις και τις παρτίδες που εμφανίστηκαν αργότερα στα γεωπονικά καταστήματα και στους παραγωγούς.
Η διασταύρωση μπορεί να κινηθεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Από τον παραγωγό προς τον προμηθευτή, όταν αναζητείται η προέλευση ενός σάκου, αλλά και από την εταιρεία προς το χωράφι, όταν εξετάζεται πού κατέληξε μια συγκεκριμένη παρτίδα και εάν οι ποσότητες που διακινήθηκαν εμφανίζονται στα αντίστοιχα φορολογικά και εμπορικά παραστατικά.
Για την αγορά των σπόρων, η εξέλιξη αυτή αλλάζει τα δεδομένα. Κάθε ποσότητα, ακόμη και όταν παραχωρείται δωρεάν, πρέπει πλέον να αφήνει ένα πλήρες και αναγνωρίσιμο διοικητικό αποτύπωμα. Διαφορετικά, το κενό ανάμεσα στην αποθήκη, στο γεωπονικό κατάστημα και στο χωράφι μπορεί να μετατραπεί σε φορολογικό ή διοικητικό εύρημα.
Οι παραγωγοί και οι γεωπόνοι ζητούν να υπάρξουν άμεσα επίσημες οδηγίες, ιδιαίτερα για τις πειραματικές ποσότητες και τα δωρεάν σακιά, πριν οι έλεγχοι επεκταθούν σε νέες περιοχές. Διαφορετικά, όπως επισημαίνουν, υπάρχει κίνδυνος να επιβληθούν κυρώσεις για πρακτικές που εφαρμόζονται επί χρόνια με τη γνώση των εταιρειών, αλλά χωρίς ενιαία διαδικασία καταγραφής και τεκμηρίωσης.
Το βέβαιο είναι ότι ο έλεγχος δεν ακολουθεί πλέον μόνο τον σπόρο έως το χωράφι. Ακολουθεί και την αντίστροφη διαδρομή, από το χωράφι έως την εταιρεία που τον παρήγαγε, τον εισήγαγε, τον συσκεύασε ή τον διέθεσε στην αγορά.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις