Του Γ. Παπαδόπουλου
Μια σημαντική αλλαγή για χιλιάδες ευρωπαϊκές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις παίρνει πλέον τον δρόμο της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας, καθώς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κερδίζει έδαφος η θέση να μην ενταχθούν οι μονάδες βοοειδών στο αυστηρό καθεστώς της Οδηγίας για τις Βιομηχανικές Εκπομπές, ενώ για χοιροτροφικές και πτηνοτροφικές εγκαταστάσεις προτείνεται επιστροφή σε απλούστερα και σταθερά όρια δυναμικότητας.
Το ζήτημα είναι πολύ πιο πρακτικό απ’ όσο υποδηλώνει η ευρωπαϊκή ορολογία.Η Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τάχθηκε υπέρ μιας πιο απλής προσέγγισης, με κεντρικό σημείο ότι τα βοοειδή θα πρέπει να παραμείνουν εκτός του συγκεκριμένου κανονιστικού πλαισίου. Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για χώρες με μεγάλο αριθμό οικογενειακών μονάδων, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο να προστεθεί ένα ακόμη στρώμα γραφειοκρατίας σε εκμεταλλεύσεις που ήδη καλούνται να συμμορφώνονται με αυστηρούς περιβαλλοντικούς, κτηνιατρικούς και διοικητικούς κανόνες.
Η συζήτηση δεν αφορά, βέβαια, την κατάργηση των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων των κτηνοτρόφων. Οι κανόνες για τη διαχείριση αποβλήτων, την προστασία εδάφους και νερού και τις εκπομπές παραμένουν. Εκείνο που αλλάζει είναι η προσπάθεια να εφαρμοστεί η αρχή της αναλογικότητας, ώστε μια κτηνοτροφική μονάδα να μην αντιμετωπίζεται αυτομάτως με την ίδια διοικητική λογική που εφαρμόζεται σε μια μεγάλη βιομηχανική εγκατάσταση.
Για τις μονάδες χοίρων και πουλερικών, η κατεύθυνση που συζητείται είναι επίσης πιο απλή. Αντί για πολύπλοκους υπολογισμούς με μονάδες ζωικού κεφαλαίου, προτείνεται να επανέλθουν σταθερά όρια δυναμικότητας, ώστε ο παραγωγός να γνωρίζει εξαρχής αν η εκμετάλλευσή του υπάγεται ή όχι στις πρόσθετες απαιτήσεις της Οδηγίας.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τον προγραμματισμό μιας μονάδας, καθώς σήμερα η αβεβαιότητα γύρω από το ποια όρια θα ισχύουν μπορεί να επηρεάζει επενδύσεις, επεκτάσεις εγκαταστάσεων και αποφάσεις για αύξηση του ζωικού κεφαλαίου. Ένα σταθερό όριο σημαίνει ότι ο παραγωγός γνωρίζει εκ των προτέρων πότε αλλάζει το καθεστώς στο οποίο υπάγεται, χωρίς να χρειάζεται να εμπλέκεται σε σύνθετους υπολογισμούς κάθε φορά που αλλάζει η σύνθεση της εκτροφής.
Στο ίδιο πλαίσιο προτείνεται και περισσότερος χρόνος προσαρμογής, με την εφαρμογή των ενιαίων όρων λειτουργίας να μετατίθεται για τον Σεπτέμβριο του 2027 αντί για το 2026. Η πρόσθετη αυτή περίοδος θεωρείται απαραίτητη τόσο για τις εθνικές διοικήσεις όσο και για τις ίδιες τις επιχειρήσεις, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι τεχνικές απαιτήσεις και να ολοκληρωθούν οι σχετικές εκτιμήσεις επιπτώσεων.
Οι Ευρωπαίοι κτηνοτρόφοι θεωρούν ότι η συγκεκριμένη κατεύθυνση μπορεί να μειώσει το κόστος συμμόρφωσης χωρίς να υποβαθμίσει την περιβαλλοντική προστασία. Διατυπώνουν, ωστόσο, ενστάσεις για τον λεγόμενο κανόνα συνυπολογισμού, ο οποίος μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να αντιμετωπίζει περισσότερες εγκαταστάσεις ως ενιαία μονάδα. Σύμφωνα με τις οργάνωσεις, ο κανόνας αυτός κινδυνεύει να δημιουργήσει νέα διοικητικά βάρη κυρίως για μικρότερες επιχειρήσεις, ακυρώνοντας εν μέρει τον στόχο της απλούστευσης.
Για την ελληνική κτηνοτροφία, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ένα μεγάλο τμήμα των μονάδων βοοειδών παραμένει οικογενειακού χαρακτήρα και λειτουργεί ήδη μέσα σε ένα σύνθετο πλαίσιο περιβαλλοντικών αδειών, κτηνιατρικών ελέγχων, μητρώων και υποχρεώσεων της ΚΑΠ. Η πιθανότητα να προστεθεί ένα ακόμη καθεστώς, σχεδιασμένο αρχικά για βιομηχανικές δραστηριότητες υψηλών εκπομπών, είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στέλνει διαφορετικό μήνυμα, η μείωση της γραφειοκρατίας μπορεί να γίνει χωρίς έκπτωση στους περιβαλλοντικούς κανόνες, αρκεί οι υποχρεώσεις να είναι ανάλογες με το πραγματικό μέγεθος και τον περιβαλλοντικό κίνδυνο κάθε δραστηριότητας.
Η υπόθεση, πάντως, δεν έχει κλείσει. Η θέση της Επιτροπής Γεωργίας αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, αλλά η νομοθετική διαδικασία συνεχίζεται και θα χρειαστεί η συμφωνία των αρμόδιων ευρωπαϊκών θεσμών πριν οι αλλαγές αποκτήσουν οριστική μορφή.
Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι προς το παρόν ένα: οι μονάδες βοοειδών βρίσκονται πιο κοντά στο να μείνουν εκτός ενός πρόσθετου καθεστώτος αδειοδοτήσεων και περιβαλλοντικής γραφειοκρατίας, ενώ για χοίρους και πουλερικά ανοίγει ο δρόμος για σαφέστερα και πιο προβλέψιμα όρια.
Αν η συγκεκριμένη κατεύθυνση επιβεβαιωθεί μέχρι το τέλος της νομοθετικής διαδικασίας, θα πρόκειται για ένα από τα πιο χειροπιαστά παραδείγματα της ευρωπαϊκής προσπάθειας απλούστευσης: λιγότερες διαδικασίες για τον παραγωγό, χωρίς χαμηλότερες απαιτήσεις για το περιβάλλον.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις