Του Γ. Παπαδόπουλου
Έπειτα από χρόνια αβεβαιότητας, διαχειριστικών σχεδίων, δικαστικών προσφυγών και διαδοχικών παρεμβάσεων, η βιντζότρατα φτάνει στο τέλος της διαδρομής της στην ελληνική επαγγελματική αλιεία. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επέλεξε την οριστική κατάργηση του εργαλείου και τη διαγραφή του τόσο από τις επαγγελματικές άδειες των σκαφών όσο και από τα ενεργά εργαλεία του Εθνικού Αλιευτικού Μητρώου. Η σχετική διάταξη βρίσκεται στο νομοσχέδιο που συζητείται και ψηφίζεται σήμερα, 24 Σεπτεμβρίου, στην Ολομέλεια της Βουλής.
Η κατάργηση της βιντζότρατας αφορά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΥΠΑΑΤ, τους 73 αλιείς που εξακολουθούν σήμερα να διαθέτουν το συγκεκριμένο εργαλείο, έναντι περίπου 500 σκαφών το 2009. Για την υποχρεωτική απόσυρσή του το υπουργείο αναφέρει ότι έχει εγκριθεί οικονομική ενίσχυση 25.000 ευρώ ανά εργαλείο, διευκρινίζοντας όμως ότι η συγκεκριμένη αποζημίωση δεν περιλαμβάνεται στο ίδιο το νομοσχέδιο και ότι θα ακολουθήσει ξεχωριστή διαδικασία για τη χορήγησή της.
Το άρθρο 31 αφήνει ελάχιστο περιθώριο ερμηνείας. Προβλέπει ότι η χρήση του εργαλείου «τράτα ή γρίπος που σύρεται από σκάφος», δηλαδή της βιντζότρατας, απαγορεύεται, ενώ η αναφορά του διαγράφεται από τις άδειες επαγγελματικής αλιείας και το εργαλείο παύει να περιλαμβάνεται στα ενεργά αλιευτικά εργαλεία του Εθνικού Αλιευτικού Μητρώου.
Εφόσον η διάταξη ψηφιστεί χωρίς αλλαγή, η εφαρμογή της συνδέεται με την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, η οποία κατά τον γενικό κανόνα αρχίζει με τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Το τέλος της βιντζότρατας, πάντως, δεν προέκυψε ξαφνικά. Η πορεία περιορισμού του συγκεκριμένου εργαλείου έχει διάρκεια πολλών ετών. Ήδη από το 1979 είχε απαγορευθεί η έκδοση νέων αδειών, ενώ στη συνέχεια η λειτουργία του πέρασε μέσα από ευρωπαϊκούς περιορισμούς, ειδικές άδειες και διαχειριστικά σχέδια. Το 2016 είχε θεσπιστεί ειδικό σχέδιο διαχείρισης για την αλιεία μαρίδας και γόπας σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας.
Το Agrocapital είχε καταγράψει επανειλημμένα αυτή τη μακρά εκκρεμότητα. Το 2021 οι επαγγελματίες αλιείς είχαν απευθυνθεί ακόμη και στον πρωθυπουργό ζητώντας να συνεχιστεί η λειτουργία του εργαλείου στη βάση του τότε διαχειριστικού σχεδίου. Αλιείς προς τον Πρωθυπουργό: Γιατί θέλετε να σταματήσετε τη βιντζότρατα Δύο χρόνια αργότερα, οι ιδιοκτήτες σκαφών μιλούσαν για καθεστώς αβεβαιότητας και ζητούσαν εκ νέου συγκεκριμένη λύση από το ΥΠΑΑΤ. Αλιείς βιντζότρατας: Καθεστώς αβεβαιότητας και ανασφάλειας
Παράλληλα, το κράτος είχε ήδη χρησιμοποιήσει το εργαλείο των ενισχύσεων για εθελοντικές διαγραφές. Το 2024, σύμφωνα με επίσημη απάντηση του ΥΠΑΑΤ στη Βουλή, ολοκληρώθηκαν δύο κύκλοι ενίσχυσης για 47 σκάφη, συνολικής δαπάνης 1,175 εκατ. ευρώ, δηλαδή 25.000 ευρώ ανά περίπτωση. Αντίστοιχη διαδικασία de minimis είχε καταγράψει το Agrocapital ήδη από το 2020. Αλιεία: De minimis για τη διαγραφή της βιντζότρατας
Η σημερινή ρύθμιση, όμως, αλλάζει τη φύση της υπόθεσης. Δεν πρόκειται πλέον για ένα πρόγραμμα εθελοντικής εξόδου. Πρόκειται για νομοθετική κατάργηση του ίδιου του εργαλείου.
Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς αναγνώρισε στη Βουλή ότι πρόκειται για δύσκολη απόφαση και ανακοίνωσε την ενίσχυση των 25.000 ευρώ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι τα ίδια τα σκάφη δεν οδηγούνται σε διάλυση. Οι ιδιοκτήτες θα μπορούν, σύμφωνα με το υπουργείο, να συνεχίσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα χρησιμοποιώντας άλλα επιτρεπόμενα αλιευτικά εργαλεία και να αξιοποιήσουν διαθέσιμα προγράμματα εκσυγχρονισμού.
Από την άλλη πλευρά, επαγγελματίες του κλάδου έχουν διατυπώσει έντονες αντιρρήσεις στη δημόσια διαβούλευση, υποστηρίζοντας ότι το εργαλείο διέθετε διαχειριστικό σχέδιο και επιστημονική τεκμηρίωση και ζητώντας να μη διαγραφεί από τις άδειες. Η θέση αυτή καταγράφεται στα σχόλια της επίσημης διαβούλευσης και αποτελεί την άλλη πλευρά μιας αντιπαράθεσης που διαρκεί εδώ και χρόνια.
Χθες, το Agrocapital κατέγραψε την υπερψήφιση του νέου Αλιευτικού Κώδικα στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και τις αντιδράσεις που εξακολουθεί να προκαλεί η διάταξη για τη βιντζότρατα. Βουλή: Υπερψηφίστηκε στην Επιτροπή ο νέος Αλιευτικός Κώδικας
Σήμερα η υπόθεση φτάνει στο τελευταίο κοινοβουλευτικό της στάδιο. Για ένα αλιευτικό εργαλείο που επί δεκαετίες συνδέθηκε με μικρές παράκτιες και νησιωτικές κοινότητες, αλλά βρέθηκε επίσης στο κέντρο μιας μακράς συζήτησης για τη διαχείριση των αλιευτικών πόρων, οι τίτλοι τέλους έχουν πλέον γραφτεί στο νομοσχέδιο. Αυτό που απομένει είναι η ψήφος της Βουλής και, αμέσως μετά, η εφαρμογή της απόφασης στην πράξη.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις