Διαχείριση θαλάσσιων πόρων με βάση την επιστήμη: Το πλαίσιο ειδών προτεραιότητας της GFCM

Η Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM) του FAO εφαρμόζει μια στοχευμένη προσέγγιση για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων πόρων. Για να ανταποκριθεί στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, χωρίζει το πεδίο δράσης της σε πέντε υποπεριφέρειες: τη Δυτική, την Κεντρική και την Ανατολική Μεσόγειο, την Αδριατική Θάλασσα και τον Εύξεινο Πόντο. Εντός αυτού του πλαισίου, η διαχείριση της αλιείας εστιάζει σε έναν συγκεκριμένο αριθμό ιχθυαποθεμάτων, με κεντρικό άξονα τα λεγόμενα «είδη προτεραιότητας» (priority species).

Ο καθορισμός των ειδών αυτών γίνεται ανά υποπεριφέρεια μέσα από μια επιστημονική διαδικασία διαβούλευσης. Λαμβάνονται υπόψη κριτήρια όπως η αφθονία, οι εκφορτώσεις, η εμπορική αξία, η ζήτηση, καθώς και ο οικολογικός ρόλος του είδους στο οικοσύστημα. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι δεν παραβλέπονται είδη που, παρότι λιγότερο κοινά, έχουν ιδιαίτερα υψηλή αξία. Κάθε χρόνο αξιολογούνται περισσότερα από 20 είδη προτεραιότητας, τα οποία αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% των συνολικών αλιευτικών εκφορτώσεων στην περιοχή. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ευρωπαϊκός γαύρος (Engraulis encrasicolus) είναι το μοναδικό είδος που έχει οριστεί ως είδος προτεραιότητας σε ολόκληρη τη γεωγραφική ζώνη ευθύνης. Άλλα βασικά είδη περιλαμβάνουν τον μπακαλιάρο, την κόκκινη γαρίδα, το ευρωπαϊκό χέλι και το καλκάνι.

Τα οφέλη αυτής της ιεράρχησης εκτείνονται πέρα από τα ίδια τα εμπορικά αποθέματα. Η συγκέντρωση των επιστημονικών πόρων σε κοινές αλιευτικές δραστηριότητες συμβάλλει όχι μόνο στη βιωσιμότητά τους, αλλά και στην προστασία των συνοδών ειδών και των ευαίσθητων οικοσυστημάτων. Για παράδειγμα, η ορθή διαχείριση της αλιείας βαθιών υδάτων για γαρίδες προστατεύει παράλληλα τους ευάλωτους οικοτόπους κοραλλιών ψυχρών υδάτων. Αντίστοιχα, τα μέτρα για το χέλι ευνοούν τη διατήρηση των ευαίσθητων λιμνοθαλασσών, με θετικές συνέπειες και για άλλους τοπικούς υδρόβιους πόρους.

Βάση για τη συλλογή πληροφοριών αποτελεί το Πλαίσιο Αναφοράς Συλλογής Δεδομένων (DCRF), το οποίο κατηγοριοποιεί τα είδη σε τρεις ομάδες. Για τα είδη προτεραιότητας, η συλλογή δεδομένων και η παροχή διαχειριστικών συμβουλών είναι υποχρεωτική. Τα κράτη-μέλη οφείλουν να υποβάλλουν στοιχεία που αφορούν τα αλιεύματα, την αλιευτική προσπάθεια και διάφορες βιολογικές παραμέτρους (ανάπτυξη, ωριμότητα, βιομάζα).

Ο προσδιορισμός και η επικαιροποίηση της λίστας είναι μια συνεχής διαδικασία πέντε σταδίων. Ξεκινά από συναντήσεις προετοιμασίας δεδομένων και ομάδες εργασίας αξιολόγησης αποθεμάτων (WGSAs), περνά από τις υποπεριφερειακές επιτροπές (SRCs) και τις επιστημονικές συμβουλευτικές επιτροπές (SAC/ACBS), και ολοκληρώνεται με την επίσημη έγκριση στην ετήσια σύνοδο της GFCM. Έτσι, το σύστημα διατηρεί την ευελιξία του και προσαρμόζεται στις περιβαλλοντικές μεταβολές, στην κλιματική αλλαγή και στην αλιευτική πίεση.

Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις