ΕΑΕ 2026: Οι εκκρεμότητες που μετρούν πριν από την πληρωμή

Του Γ. Παπαδόπουλου

Η εκκρεμότητα ενός χωραφιού στο Κτηματολόγιο δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι ο αγρότης θα μείνει εκτός πληρωμής. Χρειάζεται, όμως, να τεκμηριώσει γιατί τα στοιχεία του δεν συμφωνούν με όσα εμφανίζονται στα μητρώα. Με 70 απαντήσεις για την ΕΑΕ 2026, που δημοσιοποίησε στις 7 Οκτωβρίου, η ΑΑΔΕ διευκρινίζει τους όρους της φετινής δήλωσης, από τα μισθωτήρια και τις διορθώσεις έως το ζωικό κεφάλαιο, σε ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων.

Παρότι οι περισσότερες ερωτήσεις αφορούν τη λειτουργία και τις ευθύνες των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, αρκετές απαντήσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον ίδιο τον παραγωγό. Η υποβολή μέσω ΚΥΔ δεν τον απαλλάσσει από την ευθύνη για την ακρίβεια των εγγράφων που προσκομίζει, τα όρια της έκτασης που υποδεικνύει ή τα ζώα που δηλώνει. Ούτε μπορεί κάθε παράλειψη να διορθωθεί εκ των υστέρων ως ένα απλό, ακούσιο λάθος.

Η ουσιαστικότερη διευκρίνιση αφορά τις εκτάσεις με προβλήματα ταυτοποίησης στο Κτηματολόγιο. Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, τα αγροτεμάχια για τα οποία δηλώνεται ένας από τους προβλεπόμενους λόγους μη ταυτοποίησης ΚΑΕΚ συμπεριλαμβάνονται στην προκαταβολή και στην πρώτη πληρωμή του Δεκεμβρίου, μετά τη διενέργεια και των υπόλοιπων απαιτούμενων ελέγχων. Η δυνατότητα αυτή αφορά, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις κληρονομιάς, αγοραπωλησίας, εκκρεμών ενστάσεων, μη ολοκληρωμένων αναδασμών ή ακινήτων που εμφανίζονται ως αγνώστου ιδιοκτήτη.

Η επιλογή μιας εξαίρεσης στην εφαρμογή δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλιστεί η ενίσχυση. Ο παραγωγός πρέπει να διαθέτει τα στοιχεία που αποδεικνύουν την περίπτωσή του. Στο ΚΥΔ προσκομίζονται τα σχετικά έγγραφα ή, κατ’ ελάχιστον, υπεύθυνη δήλωση μέσω gov.gr ή με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής, στην οποία αναφέρεται ο λόγος εξαίρεσης και βεβαιώνεται ότι τα αποδεικτικά τηρούνται στο αρχείο του αγρότη και είναι διαθέσιμα για έλεγχο.

Για την αποτύπωση του χωραφιού, η οδηγία είναι σαφής. Στη δήλωση πρέπει να εμφανίζεται η πραγματικά καλλιεργούμενη έκταση, με βάση τις υποδείξεις του παραγωγού και τα στοιχεία νόμιμης κατοχής και χρήσης, ακόμη και όταν τα όριά της δεν ταυτίζονται με εκείνα των δηλούμενων ΚΑΕΚ. Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί την υποχρέωση τεκμηρίωσης. Όταν ο ιδιοκτήτης δεν επιβεβαιώνεται από το Κτηματολόγιο και δεν υπάρχει νόμιμος λόγος εξαίρεσης, ο συγκεκριμένος ΚΑΕΚ δεν μπορεί να καταχωριστεί.

Αντίστοιχη προσοχή απαιτείται στο Ε9. Στην ειδική απάντηση για τις αποκλίσεις από την αγροτική δήλωση, η ΑΑΔΕ προβλέπει ότι στα ιδιόκτητα αγροτεμάχια ο παραγωγός πρέπει να προχωρεί σε διόρθωση και η οριστικοποίηση να αναμένει την άρση της διαφοράς. Για τα μισθωμένα δεν τίθεται η ίδια απαίτηση. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να συμφωνεί η περιφερειακή ενότητα στην οποία ψηφιοποιείται το αγροτεμάχιο με εκείνη που αναγράφεται στο Ε9.

Στα χειρόγραφα μισθωτήρια δεν απαιτείται θεώρηση γνησίου υπογραφής, χρειάζονται όμως τα στοιχεία των συμβαλλομένων, ημερομηνία, υπογραφές, διάρκεια, μίσθωμα και επαρκής περιγραφή της έκτασης. Η ευθύνη για την ακρίβεια και τη γνησιότητα του μισθωτηρίου βαρύνει τον παραγωγό. Παράλληλα, ένα συμφωνητικό που μεταφέρεται από προηγούμενη αίτηση πρέπει να εξακολουθεί να ισχύει και να καλύπτει τη φετινή δήλωση. Ο αγρότης παραμένει επίσης υπεύθυνος για την προσκόμιση των πρωτότυπων παραστατικών σε έλεγχο, ακόμη και αν το ΚΥΔ διαθέτει σαρωμένα αντίγραφα.

Στις διορθώσεις, η διάκριση έχει πρακτικό βάρος. Ένα λανθασμένο ψηφίο στον αριθμό ενός εγγράφου ή η αντιστροφή δύο ψηφίων στον ΑΦΜ του ιδιοκτήτη μπορούν να αναγνωριστούν ως προφανή σφάλματα, εφόσον τα ήδη αναρτημένα δικαιολογητικά αποδεικνύουν καθαρά το σωστό στοιχείο και δεν υπάρχει ένδειξη απάτης ή σκοπιμότητας. Ένα δικαιολογητικό που δεν αναρτήθηκε καθόλου δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο, όπως και ένα έγγραφο που εκδόθηκε εκπρόθεσμα ή δεν πληροί τις προϋποθέσεις.

Στην ίδια λογική, η μετατροπή ενός αγροτεμαχίου από αρδευόμενο σε ξηρικό, επειδή ο παραγωγός τελικά δεν εντάχθηκε σε πρόγραμμα ή δεν πληρούσε τους όρους του, δεν θεωρείται προφανές σφάλμα. Αποτελεί ουσιαστική μεταβολή των δηλωθέντων στοιχείων, η οποία επηρεάζει και την ασφαλιστική εισφορά.

Για τους κτηνοτρόφους, το βάρος πέφτει στην πραγματική εικόνα της εκμετάλλευσης κατά την οριστικοποίηση. Ο αριθμός των ζώντων ζώων δηλώνεται με ευθύνη του κτηνοτρόφου, ακόμη και όταν οι βάσεις δεδομένων δεν έχουν ενημερωθεί για σφαγές ή θανατώσεις. Εφόσον ζητείται αδικαιολόγητα αυξημένος αριθμός σε σχέση με την προηγούμενη αίτηση ή απογραφή, πρέπει να προσκομίζονται παραστατικά που τεκμηριώνουν την αύξηση. Η έλλειψη άδειας λειτουργίας δεν επηρεάζει από μόνη της την αίτηση, διευκρινίζει η ΑΑΔΕ, με κριτήριο για το συγκεκριμένο ζήτημα τον ενεργό κωδικό εκμετάλλευσης στο κτηνιατρικό πληροφοριακό σύστημα.

Παραμένει, πάντως, μια εκκρεμότητα που αφορά όσους επικαλούνται λόγους μη ταυτοποίησης στο Κτηματολόγιο. Η ΑΑΔΕ παραπέμπει σε επικείμενη απόφαση για τον αναλυτικό καθορισμό των δικαιολογητικών, διατηρώντας τον έλεγχο της ακρίβειας των εξαιρέσεων που δηλώνουν οι παραγωγοί.