Την προστασία έξι ευαίσθητων αγροδιατροφικών κλάδων από τον αυξανόμενο ανταγωνισμό των εισαγωγών ζητούν οκτώ ευρωπαϊκές οργανώσεις παραγωγών, μεταποιητών και αλιέων, καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ταϊλάνδης για τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου εισέρχονται στην τελική τους φάση.
Με κοινή ανακοίνωσή τους, που δημοσιεύθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2026, οι οργανώσεις, μεταξύ των οποίων οι Copa-Cogeca, προειδοποιούν ότι η περαιτέρω απελευθέρωση του εμπορίου ενδέχεται να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις στην ευρωπαϊκή παραγωγή ρυζιού, πουλερικών, ζάχαρης, τόνου, αμύλου και αιθανόλης.
Οι εκπρόσωποι των συγκεκριμένων κλάδων καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κάθε αγοράς, αλλά και τις συνολικές επιπτώσεις από τις προηγούμενες εμπορικές συμφωνίες που έχει συνάψει η ΕΕ με τρίτες χώρες.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τον κλάδο των πουλερικών, καθώς η Ταϊλάνδη διαθέτει ήδη προνομιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά για ποσότητες 153.800 τόνων, μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων με μειωμένους δασμούς.
Οι οργανώσεις ζητούν να μην παραχωρηθούν πρόσθετες ποσότητες, επικαλούμενες και τα ευρήματα ελέγχου που πραγματοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2026.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο έλεγχος εντόπισε σημαντικές ελλείψεις στην ιχνηλασιμότητα, στον διαχωρισμό προϊόντων που πληρούν τις προϋποθέσεις εξαγωγής προς την ΕΕ από εκείνα που δεν τις πληρούν, στην επαλήθευση των συστημάτων HACCP και στους επίσημους ελέγχους.
Σημαντικές επιφυλάξεις διατυπώνονται και για την ευρωπαϊκή παραγωγή ρυζιού, η οποία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με έντονο εισαγωγικό ανταγωνισμό.
Οι οργανώσεις εκτιμούν ότι η παραχώρηση πρόσθετης προνομιακής πρόσβασης στο ρύζι της Ταϊλάνδης θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση για τους Ευρωπαίους παραγωγούς, εξαιτίας των διαφορών στο εργατικό κόστος, στους περιβαλλοντικούς κανόνες και στις απαιτήσεις φυτοπροστασίας.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι σημαντικές ποσότητες ρυζιού εισέρχονται ήδη στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς δασμούς, μέσω του καθεστώτος «Όλα εκτός από όπλα», που εφαρμόζεται σε συγκεκριμένες αναπτυσσόμενες χώρες.
Για τον λόγο αυτό, ζητούν ειδική προστασία όχι μόνο για το αναποφλοίωτο και επεξεργασμένο ρύζι, αλλά και για τα θραύσματα ρυζιού, το ρυζάλευρο και τα έτοιμα προϊόντα με βάση το ρύζι.
Στον κλάδο της ζάχαρης, οι ευρωπαϊκές οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι η παραγωγή βρίσκεται ήδη υπό πίεση λόγω της μείωσης της κατανάλωσης και της αυξανόμενης πρόσβασης τρίτων χωρών στην αγορά της ΕΕ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζουν, από το 2017 έχουν κλείσει 22 εργοστάσια ζάχαρης στην Ευρώπη, την ώρα που η Ταϊλάνδη ενισχύει την εξαγωγική της δραστηριότητα και έχει αναδειχθεί στον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα ζάχαρης παγκοσμίως.
Οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι νέες εμπορικές παραχωρήσεις θα μπορούσαν να ασκήσουν περαιτέρω καθοδικές πιέσεις στις ευρωπαϊκές τιμές ζάχαρης, επηρεάζοντας τόσο τους τευτλοπαραγωγούς όσο και τις βιομηχανίες μεταποίησης.
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζονται για τον ευρωπαϊκό κλάδο αμύλου. Η Ταϊλάνδη αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα φυσικού αμύλου ταπιόκας παγκοσμίως, ενώ παράλληλα επεκτείνει την παραγωγή τροποποιημένων αμύλων και συναφών προϊόντων.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του κλάδου, το χαμηλότερο κόστος παραγωγής στην Ταϊλάνδη, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ενέργεια, την εργασία και τη συμμόρφωση με κανονιστικές απαιτήσεις, δημιουργεί σημαντικές ανταγωνιστικές διαφορές σε σχέση με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Για την αιθανόλη, οι οργανώσεις επισημαίνουν ότι οι Ευρωπαίοι παραγωγοί αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένες εισαγωγές από χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, τα κράτη της Mercosur και το Πακιστάν, ενώ επιβαρύνονται από το υψηλό ενεργειακό κόστος και τις αυστηρές απαιτήσεις βιωσιμότητας.
Η παραχώρηση πρόσθετων δασμολογικών διευκολύνσεων στην Ταϊλάνδη, όπως υποστηρίζουν, θα μπορούσε να περιορίσει περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους και να επηρεάσει την ευρωπαϊκή παραγωγή ανανεώσιμων καυσίμων και συναφών προϊόντων.
Στον τομέα της αλιείας, οι ανησυχίες επικεντρώνονται στον τόνο, καθώς η Ταϊλάνδη συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες χώρες μεταποίησης και εξαγωγής προϊόντων τόνου παγκοσμίως.
Οι ευρωπαϊκές οργανώσεις εκτιμούν ότι η κατάργηση υφιστάμενων δασμών θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τις εισαγωγές, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για τον ευρωπαϊκό αλιευτικό και μεταποιητικό κλάδο.
Παράλληλα, θέτουν ζητήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα και την ιχνηλασιμότητα των πρώτων υλών που προέρχονται από αλιευτικούς στόλους τρίτων χωρών, καθώς και με την εφαρμογή των διεθνών εργασιακών προτύπων.
Με την κοινή τους παρέμβαση, οι οκτώ οργανώσεις ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίσει τα συγκεκριμένα προϊόντα ως ιδιαίτερα ευαίσθητα κατά τις διαπραγματεύσεις με την Ταϊλάνδη.
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων περιλαμβάνεται η ειδική μεταχείριση των ευαίσθητων προϊόντων, ακόμη και με εξαίρεσή τους από τη δασμολογική απελευθέρωση όπου κρίνεται απαραίτητο.
Επιπλέον, ζητούν αυστηρή εφαρμογή των ευρωπαϊκών απαιτήσεων για την ασφάλεια τροφίμων, το περιβάλλον και τις εργασιακές συνθήκες, καθώς και σαφείς κανόνες καταγωγής, ώστε τα εμπορικά προνόμια να αφορούν αποκλειστικά προϊόντα που προέρχονται πραγματικά από την Ταϊλάνδη.
Τέλος, οι οργανώσεις ζητούν τη θέσπιση αποτελεσματικών μηχανισμών προστασίας, οι οποίοι θα μπορούν να ενεργοποιούνται προληπτικά όταν διαπιστώνεται κίνδυνος διαταραχής της ευρωπαϊκής αγοράς, χωρίς να απαιτείται να έχουν προηγηθεί οικονομικές ζημιές για τους αγρότες, τους αλιείς και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις