Στα 18,3 δισ. ευρώ οι ζημιές από φυσικές καταστροφές στην Ελλάδα

Στα 18,3 δισ. ευρώ ανέρχονται οι οικονομικές ζημιές που προκάλεσαν στην Ελλάδα τα ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα την περίοδο 1980-2024, με μόλις το 5% των απωλειών να έχει καλυφθεί από ασφάλιση. Τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA), τα οποία αποτυπώνονται και στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ελληνική οικονομία, αναδεικνύουν το σημαντικό οικονομικό βάρος των φυσικών καταστροφών και το μεγάλο ασφαλιστικό κενό που εξακολουθεί να υπάρχει στη χώρα.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, από το συνολικό ύψος των ζημιών, περίπου 912 εκατ. ευρώ καλύφθηκαν από ασφαλιστικές αποζημιώσεις. Αυτό σημαίνει ότι οικονομικές απώλειες ύψους περίπου 17,4 δισ. ευρώ δεν καλύπτονταν από ασφαλιστήρια συμβόλαια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπήρξαν άλλες μορφές αποζημίωσης ή κρατικής στήριξης.

Οι απώλειες αφορούν το σύνολο της ελληνικής οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών, των επιχειρήσεων και της αγροτικής δραστηριότητας, και όχι αποκλειστικά τον πρωτογενή τομέα. Για τη γεωργία και την κτηνοτροφία, οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η παραγωγική δραστηριότητα εξαρτάται άμεσα από τις κλιματικές συνθήκες.

Πλημμύρες, παρατεταμένες ξηρασίες, παγετοί, χαλαζοπτώσεις και υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν απώλειες παραγωγής, ζημιές σε μόνιμες καλλιέργειες και καταστροφές σε αγροτικές εγκαταστάσεις και εξοπλισμό.

Στην Ελλάδα, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καταστροφικές πλημμύρες στη Θεσσαλία τον Σεπτέμβριο του 2023, οι οποίες έπληξαν καλλιεργήσιμες εκτάσεις, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και αγροτικές υποδομές, αναδεικνύοντας την έκθεση του πρωτογενούς τομέα σε ακραία φαινόμενα.

Η συζήτηση για την προστασία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων συνδέεται άμεσα με την ασφαλιστική κάλυψη, τον ρόλο του ΕΛΓΑ και τη δυνατότητα των παραγωγών να αντιμετωπίζουν οικονομικά τις ζημιές από φυσικές καταστροφές.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα στοιχεία του EEA δείχνουν ότι το κόστος των ακραίων καιρικών φαινομένων αυξάνεται σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες.

Για την περίοδο 1980-2024, οι συνολικές οικονομικές ζημιές στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίζονται σε περίπου 822 δισ. ευρώ, με περισσότερα από 208 δισ. ευρώ να καταγράφονται μόνο κατά την τετραετία 2021-2024.

Πρόκειται για ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το ένα τέταρτο των συνολικών απωλειών της εξεταζόμενης περιόδου, γεγονός που αποτυπώνει τη μεγάλη οικονομική επιβάρυνση των τελευταίων ετών.

Οι μεγαλύτερες απώλειες σε απόλυτα μεγέθη καταγράφηκαν στη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία, ενώ σημαντικές διαφοροποιήσεις παρατηρούνται μεταξύ των κρατών-μελών ως προς το ποσοστό των ζημιών που καλύπτεται από ασφάλιση.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με χαμηλή ασφαλιστική κάλυψη, καθώς το ποσοστό 5% υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού επιπέδου.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, οι οικονομικές απώλειες από τα ακραία καιρικά φαινόμενα παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά, ωστόσο σε βάθος χρόνου καταγράφεται αυξητική τάση.

Η καταγραφή περιλαμβάνει άμεσες ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία και υποδομές, αλλά δεν αποτυπώνει πλήρως τις έμμεσες οικονομικές συνέπειες, όπως οι απώλειες παραγωγικότητας και οι μακροχρόνιες επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα.

Για τον αγροτικό τομέα, επομένως, οι συνολικές οικονομικές επιπτώσεις δεν περιορίζονται απαραίτητα στην αξία των κατεστραμμένων εγκαταστάσεων ή των ζημιών που μπορούν να αποτιμηθούν άμεσα, καθώς ακραία καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να επηρεάσουν και τις επόμενες καλλιεργητικές περιόδους.

Σημειώνεται ότι ο EEA έχει πλέον επικαιροποιήσει την ευρωπαϊκή χρονοσειρά έως το 2025, εκτιμώντας τις συνολικές ζημιές στην ΕΕ σε περίπου 920 δισ. ευρώ, σε σταθερές τιμές του 2025. Τα στοιχεία για την Ελλάδα που παρατίθενται παραπάνω αφορούν την περίοδο 1980-2024, ώστε η σύγκριση να γίνεται με την ίδια χρονική βάση.

Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις