Του Stoyan Tchoukanov, Προέδρου του Τμήματος «Γεωργία, Αγροτική Ανάπτυξη και Περιβάλλον» (NAT) της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ)
Κάθε καλοκαίρι, η Ευρώπη παρακολουθεί την ίδια τραγωδία να εκτυλίσσεται ξανά. Άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους. Οικογένειες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Οι πυροσβέστες ρισκάρουν τα πάντα. Αρχαία δάση μετατρέπονται σε στάχτη. Μοναδική βιοποικιλότητα χάνεται για πάντα. Αμέτρητα άγρια ζώα χάνονται στις φλόγες. Οι αγρότες παρακολουθούν ανήμποροι καθώς οι φωτιές καταστρέφουν χωράφια, ζώα και περιουσίες που χτίστηκαν επί γενιές. Όταν η Ευρώπη χάνει αγροκτήματα από τη φωτιά, αποδυναμώνεται επίσης η ικανότητά της να παράγει τρόφιμα, να στηρίζει τις αγροτικές κοινότητες και να οικοδομεί κλιματική ανθεκτικότητα για το μέλλον.
Και κάθε καλοκαίρι, κάνουμε την ίδια ερώτηση: Πώς συνέβη αυτό ξανά;
Η απάντηση είναι άβολη. Η Ευρώπη έχει γίνει πολύ καλή στην αντίδραση και την κατάσβεση των πυρκαγιών. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη αρκετά καλή στην πρόληψή τους.
Οι πρόσφατες πυρκαγιές στη Γαλλία, την Ισπανία, την Ελλάδα και σε άλλα μέρη της Ευρώπης δεν είναι μεμονωμένες τραγωδίες. Αποτελούν συμπτώματα μιας ηπείρου που ζει με μια νέα κλιματική πραγματικότητα. Οι καύσωνες γίνονται πιο συχνοί, οι ξηρασίες πιο παρατεταμένες και οι περίοδοι πυρκαγιών μεγαλύτερες από ποτέ. Οι επιστήμονες μας προειδοποιούσαν για χρόνια. Σήμερα, οι φλόγες επιβεβαιώνουν αυτές τις προειδοποιήσεις με καταστροφική σαφήνεια.
Η κλιματική αλλαγή επιταχύνει την κρίση των πυρκαγιών. Το ίδιο όμως κάνει και η εγκατάλειψη της ευρωπαϊκής υπαίθρου. Καμία από τις δύο προκλήσεις δεν μπορεί να αγνοηθεί εάν θέλουμε πραγματικά πρόληψη. Όταν τα χωράφια δεν καλλιεργούνται πλέον, όταν η βόσκηση εκλείπει και τα δάση μένουν χωρίς διαχείριση, η φύση γίνεται ολοένα και πιο ευάλωτη. Η ξηρή βλάστηση συσσωρεύεται. Τα τοπία χάνουν τις φυσικές τους αντιπυρικές ζώνες. Μια και μόνο σπίθα μπορεί να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη κόλαση.
Για αιώνες, οι Ευρωπαίοι αγρότες, κτηνοτρόφοι και δασοκόμοι επιτελούσαν αθόρυβα μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές υπηρεσίες της ηπείρου: διαχειρίζονταν τη γη.
-
Κάθε κοπάδι που βόσκει σε μια πλαγιά απομακρύνει εύφλεκτη καύσιμη ύλη.
-
Κάθε καλλιεργημένο χωράφι διακόπτει τη συνέχεια της βλάστησης που επιτρέπει στις πυρκαγιές να εξαπλώνονται.
-
Κάθε ενεργά διαχειριζόμενο δάσος γίνεται πιο ανθεκτικό.
Αυτή δεν είναι μια νέα στρατηγική σχεδιασμένη στις Βρυξέλλες. Είναι η συσσωρευμένη γνώση γενεών που κατάλαβαν ότι η φροντίδα της γης ήταν επίσης ο καλύτερος τρόπος για την προστασία της. Είναι, πολύ απλά, κοινή λογική. Κι όμως, η ευρωπαϊκή πολιτική εξακολουθεί να δαπανά πολύ περισσότερα χρήματα για την κατάσβεση των πυρκαγιών παρά για την πρόληψή τους.
Ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι αυτό αρχίζει να αλλάζει. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξίζει τα εύσημα γιατί αναγνώρισε ότι η διαχείριση των πυρκαγιών πρέπει να εξελιχθεί. Η νέα ολοκληρωμένη στρατηγική της για τις πυρκαγιές ξεπερνά την απλή αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, την ετοιμότητα και τα ανθεκτικά τοπία. Αυτή είναι μια σημαντική και αναγκαία στροφή. Αλλά η φιλοδοξία πρέπει τώρα να συνοδευτεί από επενδύσεις. Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ζήτησε πρόσφατα η πρόληψη να γίνει ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής πολιτικής για τις πυρκαγιές. Προτείναμε:
-
Ένα ειδικό ευρωπαϊκό ταμείο πρόληψης πυρκαγιών
-
Ισχυρότερη υποστήριξη για την ενεργό διαχείριση της γης
-
Μεγαλύτερη αναγνώριση του αναντικατάστατου ρόλου που διαδραματίζουν οι αγρότες, οι δασοκόμοι και οι αγροτικές κοινότητες
Επειδή η πρόληψη δεν σημαίνει απλώς την αγορά περισσότερων αεροσκαφών. Σημαίνει να διασφαλίσουμε ότι κάποιος εξακολουθεί να ζει, να καλλιεργεί και να φροντίζει τα ευρωπαϊκά τοπία. Οι αγρότες δεν είναι απλώς παραγωγοί τροφίμων. Είναι οι άνθρωποι που φροντίζουν τη γη της Ευρώπης. Όταν η γεωργία γίνεται οικονομικά μη βιώσιμη, η γη εγκαταλείπεται, οι φυσικές αντιπυρικές ζώνες εξαφανίζονται και οι συνθήκες για καταστροφικές πυρκαγιές εντείνονται.
Η στήριξη των αγροτών δεν είναι, επομένως, μόνο αγροτική πολιτική:
-
Είναι πολιτική για το κλίμα.
-
Είναι πολιτική για τη βιοποικιλότητα.
-
Είναι πολιτική πολιτικής προστασίας.
-
Είναι πολιτική επισιτιστικής ασφάλειας.
Πριν από δύο χρόνια, η ΕΟΚΕ συγκέντρωσε τις φωνές αγροτών από όλη την Ευρώπη σε ένα σύντομο ντοκιμαντέρ, εξηγώντας πώς η κλιματική αλλαγή μεταμόρφωνε ήδη την καθημερινότητά τους. Μίλησαν για την ξηρασία, τις καταστροφές των καλλιεργειών, την αβεβαιότητα και τον αυξανόμενο αγώνα για την παραγωγή τροφίμων σε ένα ολοένα και πιο εχθρικό κλίμα. Μίλησαν για τη σπαρακτική απώλεια ζώων, χωραφιών και των μέσων διαβίωσής τους. Σήμερα, αυτές οι μαρτυρίες μοιάζουν λιγότερο με προειδοποιήσεις και περισσότερο με προβλέψεις που έχουν ήδη επαληθευτεί.
Οι αγρότες της Ευρώπης είναι από τους πρώτους που βιώνουν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Θα πρέπει επίσης να είναι από τους πρώτους εταίρους στον σχεδιασμό των λύσεών της.
Καθώς μια ακόμη περίοδος πυρκαγιών εξελίσσεται, η Ευρώπη πρέπει να αντισταθεί στον πειρασμό να μετρά την επιτυχία αποκλειστικά από τον αριθμό των αεροσκαφών που αναπτύχθηκαν ή των πυρκαγιών που κατασβέστηκαν. Το πραγματικό μέτρο της επιτυχίας είναι αν θα υπάρχουν λιγότερες καταστροφικές πυρκαγιές να αντιμετωπίσουμε του χρόνου. Αυτό δεν εξαρτάται μόνο από το θάρρος των πυροσβεστών, αλλά από το πολιτικό θάρρος.
Η Ευρώπη δεν θα λύσει την κρίση των πυρκαγιών απλώς γινόμενη καλύτερη στην κατάσβεσή τους. Θα τη λύσει γινόμενη καλύτερη στην πρόληψή τους, μέσω αποφασιστικής δράσης για την κλιματική κρίση και επενδύοντας στους αγρότες, τους δασοκόμους και τις αγροτικές κοινότητες που φροντίζουν τα τοπία της Ευρώπης εδώ και γενιές.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις