S&P Global: Στα 9,2 δισ. δολάρια η αγορά βιολογικών – Η τεχνολογία αλλάζει το χωράφι

Στα 9,2 δισ. δολάρια ανήλθε το 2025 η παγκόσμια αγορά βιολογικών προϊόντων για τη γεωργία, με την Ευρώπη να διατηρεί την πρώτη θέση και τους βιοδιεγέρτες να εμφανίζουν τις ισχυρότερες προοπτικές ανάπτυξης έως το 2030.

Η αγορά των βιολογικών γεωργικών εφοδίων δεν αποτελεί πλέον μια μικρή, εξειδικευμένη κατηγορία που απευθύνεται μόνο στη βιολογική παραγωγή ή στις καλλιέργειες υψηλής αξίας. Σταδιακά μετακινείται προς τον πυρήνα της συμβατικής γεωργίας, καθώς οι παραγωγοί αναζητούν νέους τρόπους αντιμετώπισης των εχθρών και των ασθενειών, περιορισμού των υπολειμμάτων και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των καλλιεργειών.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Bharti Malhotra, επικεφαλής έρευνας αγοράς φυτικής παραγωγής στην S&P Global Commodity Insights, η παγκόσμια αγορά βιολογικών προϊόντων έφθασε το 2025 τα 9,2 δισ. δολάρια, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 5,9%. Ο ρυθμός αυτός παραμένει υψηλότερος από εκείνον πολλών παραδοσιακών γεωργικών εισροών, σε μια περίοδο κατά την οποία η βιωσιμότητα και η τεχνολογική καινοτομία επηρεάζουν ολοένα περισσότερο τις επενδυτικές αποφάσεις του κλάδου.

Πίσω από την ανάπτυξη βρίσκονται αρκετές παράλληλες πιέσεις. Η ζήτηση της αγοράς για προϊόντα με χαμηλότερα υπολείμματα ενισχύεται, ενώ το κανονιστικό πλαίσιο γίνεται αυστηρότερο για αρκετές συμβατικές δραστικές ουσίες. Την ίδια στιγμή, η αυξανόμενη ανθεκτικότητα εντόμων, παθογόνων και ζιζανίων στα συνθετικά σκευάσματα περιορίζει την αποτελεσματικότητα ορισμένων καθιερωμένων λύσεων.

Σημαντικό ρόλο παίζει και η νέα γενιά τεχνολογιών, από μικροβιακά προϊόντα και πεπτίδια έως εφαρμογές που βασίζονται στην παρεμβολή RNA. Τα βιολογικά σκευάσματα δεν παρουσιάζονται πλέον ως πλήρης αντικατάσταση των συμβατικών εισροών, αλλά ως μέρος ολοκληρωμένων προγραμμάτων φυτοπροστασίας, στα οποία διαφορετικά εργαλεία χρησιμοποιούνται συνδυαστικά.

Η μεγαλύτερη κατηγορία της αγοράς παραμένουν οι παράγοντες βιολογικού ελέγχου, με πωλήσεις περίπου 4,3 δισ. δολαρίων και μερίδιο 47%. Ακολουθούν οι βιοδιεγέρτες, με 3,5 δισ. δολάρια και μερίδιο 38%, ενώ τα βιολιπάσματα αντιστοιχούν σε περίπου 1,4 δισ. δολάρια. Παρά την κυριαρχία των προϊόντων βιολογικού ελέγχου, οι βιοδιεγέρτες αποτελούν το ταχύτερα αναπτυσσόμενο τμήμα, καθώς συνδέονται άμεσα με την αποδοτικότερη χρήση θρεπτικών στοιχείων και την αντιμετώπιση της ξηρασίας, της ζέστης και άλλων κλιματικών πιέσεων.

Αλλαγή καταγράφεται και στον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η χρήση τους. Οι μεγάλες αροτραίες καλλιέργειες κατέχουν πλέον μερίδιο 39%, το υψηλότερο μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών, ενώ ακολουθούν τα φρούτα με 25% και τα κηπευτικά με 23%. Οι καλλιέργειες υψηλής αξίας εξακολουθούν να έχουν μεγαλύτερη ένταση χρήσης ανά στρέμμα, ωστόσο η γρήγορη διείσδυση σε καλαμπόκι, σιτηρά, σόγια και άλλες εκτατικές καλλιέργειες διευρύνει σημαντικά το δυνητικό μέγεθος της αγοράς.

Η Ευρώπη παραμένει η μεγαλύτερη περιφερειακή αγορά, με αξία 3,3 δισ. δολαρίων και ετήσια ανάπτυξη 7%. Η περιοχή Ασίας–Ειρηνικού ακολουθεί με 2,3 δισ. δολάρια και αύξηση 6,4%, ενώ η Βόρεια Αμερική διαμορφώνεται στα 1,9 δισ. δολάρια. Στη Λατινική Αμερική η αγορά ανέρχεται σε 1,5 δισ. δολάρια, παρά το γεγονός ότι η περιοχή διαθέτει ορισμένες από τις μεγαλύτερες αγροτικές εκτάσεις παγκοσμίως.

Η ευρωπαϊκή πρωτιά συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την κανονιστική πίεση για περιορισμό των συμβατικών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, αλλά και με τις απαιτήσεις των λιανεμπορικών αλυσίδων για χαμηλότερα υπολείμματα. Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στις πολιτικές επιδιώξεις και στην εφαρμογή στο χωράφι παραμένει σημαντική.

Τα βιολογικά προϊόντα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα που περιορίζουν την ταχύτερη υιοθέτησή τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζουν χαμηλότερη ή λιγότερο σταθερή αποτελεσματικότητα σε σχέση με τα συνθετικά σκευάσματα. Συχνά έχουν μικρότερο χρόνο ζωής, αυξημένες απαιτήσεις αποθήκευσης και υψηλότερο κόστος ανά εκτάριο. Η επιτυχία τους εξαρτάται περισσότερο από τον χρόνο εφαρμογής, τις καιρικές συνθήκες και την τεχνική γνώση του παραγωγού ή του γεωπόνου.

Παράλληλα, ο κλάδος εισέρχεται σε φάση ταχείας συγκέντρωσης. Από το 2020 έχουν καταγραφεί περισσότερες από 100 εξαγορές και συνεργασίες, με μεγάλους ομίλους αγροτικών εισροών, όπως οι Bayer, Corteva, FMC, Syngenta και UPL, να ενισχύουν συστηματικά τα χαρτοφυλάκιά τους. Την ίδια στιγμή, εξειδικευμένες επιχειρήσεις, όπως οι Biofirst, Koppert και Rovensa, επιδιώκουν να διατηρήσουν την τεχνολογική τους υπεροχή και την άμεση σχέση τους με την αγορά.

Οι προβλέψεις έως το 2030 παραμένουν θετικές. Η μέση ετήσια ανάπτυξη των βιοδιεγερτών εκτιμάται κοντά στο 9%, ενώ τα βιολιπάσματα και οι παράγοντες βιολογικού ελέγχου αναμένεται να αυξάνονται με ρυθμό περίπου 8%.

Η αγορά, επομένως, δεν κινείται προς μια γεωργία χωρίς συμβατικές εισροές, αλλά προς ένα πιο σύνθετο σύστημα, στο οποίο βιολογικά και χημικά εργαλεία θα χρησιμοποιούνται παράλληλα. Το κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη περίοδο δεν είναι μόνο πόσα νέα προϊόντα θα κυκλοφορήσουν, αλλά πόσα από αυτά θα μπορέσουν να αποδείξουν σταθερή αποτελεσματικότητα, ανταγωνιστικό κόστος και μετρήσιμο όφελος στο χωράφι.