Την αξιολόγηση εμπορικών ποικιλιών πατάτας ως προς την αντοχή σε υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασία είχε ως στόχο το ευρωπαϊκό έργο ADAPT, με σκοπό την ενσωμάτωση χαρακτηριστικών ανθεκτικότητας σε ποικιλίες που καλλιεργούνται ήδη ευρέως. Το έργο συνδύασε δοκιμές πεδίου, πειράματα σε ελεγχόμενες συνθήκες και ανάλυση μεγάλων δεδομένων, ενώ έρευνα σε περισσότερους από 550 παραγωγούς έδειξε ότι η ζέστη και η ξηρασία αποτελούν ήδη βασικές πιέσεις σε πολλές περιοχές.
Στο πλαίσιο του ADAPT πραγματοποιήθηκαν δοκιμές με έως 54 ποικιλίες πατάτας υπό συνθήκες ξηρασίας και συνδυασμού ζέστης-ξηρασίας. Τα πειράματα έγιναν στη Βαλένθια της Ισπανίας και στο Lewedorp της Ολλανδίας, με πρόσθετες εργασίες στη Σερβία και την Αυστρία. Οι ερευνητές συνέκριναν την απόδοση των ποικιλιών σε διαφορετικά καλλιεργητικά συστήματα και ανέλυσαν μοριακές διεργασίες για να κατανοήσουν πώς τα φυτά προσαρμόζουν ανάπτυξη και μεταβολισμό υπό στρες.
Η ανάλυση των δεδομένων ανέδειξε ποικιλίες με παρόμοια συμπεριφορά σε κανονικές συνθήκες αλλά σημαντικές διαφορές σε περιόδους πίεσης. Καταγράφηκε επίσης ότι το κλιματικό στρες μπορεί να συνδυάζεται με πιέσεις από εχθρούς, όπως ο κάνθαρος της πατάτας.
Παράλληλα, σε πειράματα θερμοκηπίου χρησιμοποιήθηκαν τεχνολογίες φαινοτυπικής ανάλυσης και ειδικές «αισθητήριες» γραμμές πατάτας για την παρακολούθηση σημάτων στρες σε πραγματικό χρόνο. Τα φυτά-αισθητήρες κατέγραψαν μεταβολές σε παράγοντες όπως το ασβέστιο, τα αντιδραστικά είδη οξυγόνου και ορμόνες που σχετίζονται με την ξηρασία.
Οι παρατηρήσεις αυτές συνέβαλαν σε μοριακές μελέτες για τη διερεύνηση μηχανισμών που επηρεάζουν τη δημιουργία κονδύλων, όπως το σήμα SP6A, το οποίο σχετίζεται με την έναρξη της κονδυλοποίησης.
Το έργο ανέπτυξε εργαλεία που συνδυάζουν δεδομένα από drones, αισθητήρες και μοριακές αναλύσεις, επιτρέποντας συγκρίσεις μεταξύ τοποθεσιών και ποικιλιών. Μεταξύ αυτών είναι η εφαρμογή StressKnowledgeMap, που οργανώνει στοιχεία για την απόκριση των φυτών σε στρες.
Τα δεδομένα έδειξαν ότι χαρακτηριστικά πρώιμης ανάπτυξης μπορούν να προβλέψουν την τελική απόδοση και ότι η άρδευση επηρεάζει τόσο την παραγωγή όσο και την ποιότητα κονδύλων, ιδιαίτερα όταν εφαρμόζεται νωρίς.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, επόμενο βήμα είναι η ανάπτυξη αξιόπιστων μοριακών δεικτών για ανθεκτικότητα σε ζέστη και ξηρασία. Εφόσον επιβεβαιωθούν, νέες ποικιλίες θα μπορούσαν να είναι διαθέσιμες στους παραγωγούς μέσα σε 5 έως 10 χρόνια, με στόχο σταθερότερες αποδόσεις και ποιότητα σε διαφορετικές συνθήκες καλλιέργειας.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις